Uğur Derin Dondurucu
Gazete Yenigün
Son Dakika
Gazete Yenigün
Yenigün

Zeytininin anavatanında:zeytinyağı litresi 75 TL olur mu ?

Ege Bölgesi'nin simgesi olan zeytin-zeytinyağının raf satış fiyatlarına bakıldığında(1 litre natural sızma) en ucuz etiket Tariş'in 38.60 TL. Tariş dışında en ucuz 1 litre natural sızma yağın fiyatı 42 TL, bir diğer özel marka ise aynı yağın litresini 75 TL'de satıyor. Soğuk sıkım ve erken hasat gibi özellikleri olunduğunda fiayatlar daha da artıyor. Ziraat Mühendisleri Odası eski Başkanı Ferdan Çiftçi, fiyatların pahalı olduğunu ancak bu durumu vatandaşın alım gücünün düştüğüne, aracıların fiyatı artrırdığını şeklinde nedenlere bağladı. Sektör temsilcileri ise üreticinin desteklenmesi gerektiğini söylüyor.

Zeytininin anavatanında:zeytinyağı litresi 75 TL olur mu ?

Binlerce yıldır Ege'de tüketilen ve yüzlerce yıldan beri anforalarla İtalya, İspanya ve Avrupa ülkelerine taşınan Ege'nin zeytinyağı, bugün asgari ücretli çalşınların alım gücü gözönünde bulundurulduğunda zeytinyağı tüketmek oldukça lüks görünüyor. Market raflarında kayıtlı zeytinyağı satışlara bakıldığında Türkiye'de kriter alınan Tariş markalı fiyatlar dahi dudak uçuklatıcı. Tariş,1 litre naturel sızma zeytinayğı fiyatı 38.60 TL, en ucuz olan bu yağın benzeri bazı firmaların, özel-sıkma, özel şişe, soğuk sıkma, erken hasat gibi bazı özellikleri olan 1 lt. Yağların fiyatı ise 87.90 olarak raflarda yerini alıyor. Bir İnternet alışveriş sitesinde ...Gemlik bölgesi ürünü olan bir firma, cam zytinyağ 1 Lt, naturel sızma zeytin yağının fiyatı 100 ml. 7.5 TL, bir litrelik birim fiaytı ise  75 TL olarak satılıyor. En ucuz naturel sızma zeytin yağı 38.60 TL'den Tariş ürünü satılırken aynı naturel sızma zeytin yağı cam şişede 75 TL'den satılıyor. Bunun yanı sıra 20 litre naturel sızma zeytinyağı 940 TL'den yani litresi 47 TL'ye satılıyor.

1 LİTRE ZEYTİNYAĞI 75 TL
Raflarda satılan söz konusu fiayatlara bakıldığında en ucuz 38.60 olan yağın yanı sıra (naturel sızma zeytinayğı1 litre) aynı özelliklere sahip naturel sızma yağ 75 TL'den raflarda alıcı bulabiliyor. Kayıtlı satışlar bu şekilde seydereken, çarpıcı olan bir başka durum dikkat çekiyor. İnternet satış sitelerinde dökme zeytinyağı toptan 8 TL, perakende ise 13 TL fiyat aralığında satın alınabiliyor. Yağın yapısı ve kalitesi açısından açıklamaları bulunan site satışlarına bakıldığında, vatandaş 38.60 yerine 13 TL'den perakende, 8 TL ise toptan alabiliyor. Çok sayıda vatandaş yıllık zeytinyağını raf dışında üreticiden doğrudan alabiliyor. Bazı türketiciler ise üreticilerden doğrudan aracısız alabiliyor... Böylelikle hem üretici hem de tüketici açısından tabloya bakıldığında oldukça tercih edilir bir durum gibi  görünüyor. Sektör temsilcilerinin şikayet ettiği kayıt dışı satışın önünde geçilebilebilmesi için üreticinin yeterince destelkenmesi gerektiği. Zeytin üreticisinin yeterli oranda desteklenmesi durumunda ifayatların düşeceğini kayıt dışı satışalrın önünde geçilebileceği ancak yine de fiyatların alım gücü ile de doğru orantılı olduğuna dikkat çekiliyor. 

ARACILAR VE ALIMGÜCÜ 
Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube eski Başkanı Ferdan Çiftçi, raf fiayatlarına bakıldığında fiyatların yüksek olması üreticinin kazandığı anlmına gelmediğini ifade etti. Zeytinyağının sözkonusu yüksek fiayatlara satılması üreticnin değil aracıların kar ettiğini söyleyen Çiftçi, "Zeytinyağı üreticisi para kazanmıyor, para kazanan kar eden aracılardır. Bir litre zeytinyağı ortalama 5-6 kiloğram zeytinden elde ediliyor. 3 Tl'den zeytin satılsa 18 Tl eder. İşçiliği ve kar koyduklarında 25 TL'yi buluyor. Rafta da bu yükseliyor. Fiyatı yüksek kılan bir başka etken ise vatandaşın alım gücünün  düşmüş olması..." şeklinde ifade etti.

REKOLTE TAHMİNİ
Ekim ayı başlarında bu yıl 2019-2020 zeytinyağı rekolte tahmine 225 bin ton olarak açıklanırken Türkiye'nin yıllardır dünya sırlamasında 5'inci olması sektör içinde tartışılıyor. Marka yaratamayan sektör genelde dökme yağ olarak İtalya, İspanya gibi Akdeniz ülkelerine satılması sık sık gündeme gelen bir değerlendirme.

DÖKME DEĞİL MARKA SATIŞI 
Sektör yetkilileri Türkiye'nin kendi yağını dünya piyasasına sürebilmek ve rakip olan İtlaya ve İspanya gibi  ülkelerle rekabet edebilmek iiçin devlet desteğinin artırılması gerektini söylüyor. Dökme yağ olarak zeytinv ve zeytinyağı piyasasında söz sahibi ülkelere markasız dökme yağ olarak satması hem katma değer açısından hem de ülkenin zeytinyağı imajı açaıasından oldukça yanlış bir poltika olduğu ifade ediliyor. 

Mehmet Emin AL

 

Next page

Gazete Yenigün