Uğur Derin Dondurucu
Gazete Yenigün
Son Dakika
Gazete Yenigün
PAYLAŞ

İlkyardım hayat kurtarır

23 Ocak 2020 Perşembe 11:18 Güncelleme : 23 Ocak 2020 Perşembe 11:18

Geçenlerde karşılaştığım bilinci kapalı ağır yaralısı olan  kaza sonrasında etrafta bulunan yaklaşık elli kişinin yüz ifadelerinden ne kadar üzüldüklerini, yerde bilinçsiz yatan onbeş yaşındaki kız çocuğunun yaşaması için ellerinden gelen herşeyi yapmak istediklerini görmek mümkündü. Ancak kimse kıza dokunamıyordu bile. Herkes çığlıklarla dualar ediyor, ancak yerde bilinci kapalı kızın solunum yolu tıkanıklığı hâlâ devam ediyor ve hâlâ nefes alamıyordu. Bu durum biraz daha devam etmesi halinde kızın kalbi de duracaktı. Bunun sebebi kızın hayatının kurtulması için gerekli olan ilk yardım bilgisinin olmamasıydı. Bu yüzden siz değerli okuyucularımızı temel ilk yardımla ilgili kısa ve can kurtarıcı bilgiler öğrenmeye davet ediyorum.
 İlk yardım kaza yerinde tıbbi yardım başlayana kadar hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesinin engellenmesi adına araç gereç olmadan yapılan uygulamalardır. İlk yardımın ilk iki basamağı hasta dışındaki ortamdan başlar diyebiliriz. Bilinçli şekilde hareket edilmezse başka yaralanmalarda olabileceği akıldan.
Bu yüzden  Kızılay'ın resmi internet sitesinde yayınlanan uygulamaları sıralayacak olursak,
1. Kazaya uğrayan araç mümkünse güvenli bir alana alınmalıdır.
2. Olay yeri görünebilir biçimde işaretlenmelidir.
3. Meraklı kişiler olay yerinden uzaklaştırılmalıdır.
4. Kazaya uğrayan aracın kontak anahtarı kapatılmalıdır.
5. Sigara içilmemelidir ve içilmesine izin verilmemelidir.
6. Gaz varlığı söz konusu ise; zehirlenmelerin önlenmesi için gerekli önlemler alınmalıdır.
7.Gaz tüpünün vanası kapatılmalıdır, ortam havalandırılmalıdır.
8. Kıvılcım oluşturacak ışıklandırma veya çağrı araçlarını kullanımına izin verilmemelidir.
9.Yasta/yaralılar yerlerinden kımıldatılmamalıdır.
10. Hasta/yaralılar yaşam bulguları yönünden değerlendirilmelidir.
11. Kanamalı durumlarda mutlaka Hepatit B, C, HIV/AİDS gibi hastalıklara karşı korunmak için eldiven giyilmelidir.
Yaşanan olayın çeşidine göre bu liste çoğaltılabilir ancak ilk yapılacak hamleyi "Önce kendi güvenliğini sağla" şeklinde özetleyebiliriz.
Bunları yaparken bir yandan da hastanın hayatının devamını sağlayacak ileri tedavileri geciktirmek adına ilk fırsatta 112 aranarak kesin yer ve adres, kim, hangi numaradan arıyor, olayın tanımı, hasta ya da yaralı sayısı, durumu, nasıl bir yardım aldıkları açıklanmalıdır.

Sağlık görevlileri gelene kadar hasta hızlı ve sakin bir biçimde değerlendirilmeli. Hastanın durumuna göre ilk yardım yapılmalı. Eğer ilk yardım bilgisi yoksa yaralıya dokunulmamalı veya kıpırdatılmamalıdır.

İlk yardımcının müdahalede yapması gerekenler:
Hasta/yaralının durumunu değerlendirmek
Hasta/yaralının korku ve endişelerini gidermek
Hasta/yaralıya müdahalede yardımcı olacak kişileri organize etmek,
Hasta/yaralının durumunun ağırlaşmasını engellemek için gerekli müdahalede bulunmak,
Kanama, kırık, çıkık ve burkulma vb. durumlarda yerinde müdahale etmek.
Hasta/yaralının yarasını görmesine izin vermemek,
Hasta/yaralıları hareket ettirmeden müdahale yapmak,Hasta/yaralıların en uygun yöntemlerle en yakın sağlık kuruluşuna sevkini sağlamak (112)
Yaralanma şekline göre
yapılacaklar sıralanabilir ancak hastanın bilinçsiz olduğu yaralanmalarda solunum ve dolaşım olup olmadığı kontrol edilmelidir. Solunumu engelleyecek bir tıkaç varlığında bunu uzaklaştırmak ve hava yolunu açmak, yada dışarı doğru olan kanamalarda kanayan yere yapılan baskı kan kaybını azaltarak hastaya zaman kazandırarak hayatına dokunmanızı sağlayacaktır. Belirtmek istediğim bir diğer önemli konuysa sağlık profesyonellerinin işleyişini güçleştiren asılsız ihbarlar. Bu yılın 7 ayında 112 Acil Çağrı Merkezleri'ne gelen 20 milyon 936 bin 52 aramanın yüzde 66,6'sını asılsız çağrılar oluşturdu. Çağrı merkezi hattına asılsız ihbarda bulunan ve gereksiz meşgul eden 167 kişiye 250 lira idari para cezası uygulandı. Çanakkale, Denizli, Muğla ve Niğde ise 112 acil çağrı numarasını en bilinçli kullanan iller oldu. İç İşleri Bakanlığının henüz hayata geçirdiği uygulama ile kaza anında yaşanan panikle acil çağrı numaralarını karıştırmamaya yönelik olarak  44 ilde uygulanan proje kapsamında vatandaşlar, acil durumlarda, 115 Polis İmdat, 158 Sahil Güvenlik, 110 Yangın İhbar, 156 Jandarma İmdat, 177 Orman Yangın, 112 Sıhhi İmdat ve 122 AFAD numaralarına 112'den de ulaşabiliyor.
Bu yüzden gereksiz çağrılar yada asılsız ihbarlar kanaatimce büyük bir insanlık suçudur. Bu konu da çevremizdeki kişileri de denetlemek ve uyarmak bir vatandaşlık görevidir. Kazasız günler dileklerimle.
 

Yazarın Diğer Yazıları
YAZARIN TÜM YAZILARINI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN
Gazete Yenigün