Uğur Derin Dondurucu
Gazete Yenigün
Son Dakika
Gazete Yenigün
PAYLAŞ

Deprem öldürmez bina öldürür (2)

4 Şubat 2020 Salı 10:39 Güncelleme : 4 Şubat 2020 Salı 10:39

Ülkemiz beşik gibi sallanıyor. Özellikle İzmir son bir ayda en az 10 defa Manisa Kırkağaç Akhisar merkezli 3.5 – 5.8 arası depremle yüz yüze kaldı. Şükürler olsun ki herhangi bir ölen, yaralanan ya da yıkım etkisi gerçekleşmedi. Depremin öldürmeyeceğini binaların öldüreceğini, yapıların dayanıksızlığının insana zarar vereceğini herkesin bilmesi lazım. Depremin şiddeti yıkım etkisi ile doğru orantılı ortaya çıkar. 
İzmir depremde 1 önceliği olan illerimiz arasındadır. Depremin bilinçli bir şekilde farkına varmamız ve gerekli önlemi almamız gerekiyor. Geçenlerde İzmir Büyükşehir Belediye başkanı Tunç Soyer in açıklamasında, İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak depreme hazırlıklı olduklarını ancak kentin hazır olmadığını dile getiriyorlar. Belediyeler olarak depreme hazırlıklıyız. Demek ayrı, depreme karşı önlem alınması ve depremden kentlilerin zarar görmesini önlemek ayrıdır. Zarar gördükten sonra yardım etmek bambaşka bir durumdur. Öncelikle ulusal teyakkuza geçilip depremde 1. öncelikli yörelerin afet bölgesi ilan edilmesi ile derhal deprem için acil eylem palanları ile önlemler alınmalıdır. İzmir irili ufaklı ciddi bir fay hatlarının ortasında bir kenttir. Kentin Kuzeyden Güneye, Ege Denizi'ne dikine yayılan aktif 15'in üzerinde diri fay hattı mevcuttur. Bunların hepsinin bir anda harekete geçmesi mümkün değildir. Kırkağaç Akhisar bölgesinde orta yüksek şiddetteki depremler sıkışmış stresinin rahatlamasını sağlamıştır diye düşünenlerdenim. 
Ancak bu demek olmuyor ki İzmir'de muhtemel bir 7.2 şiddetinde deprem olmasın. Olma ihtimali yıllardır depremin meydana gelmemesinden fay zonlarında birikmiş stresin bir anda açığa çıkması depremin şiddetinin yüksek rakamlarda olmasını sağlayacaktır. Ara ara oluşan depremlerde, stres boşalımı gaz boşalım meydana gelmesi depremin yüksek şiddette olmasının önünü alır. Anlaşılır olsun diye, fayların arasına sıkışmış gazın ara ara boşalması yüksek şiddette bir depremin önünü alıyor buda sevindirici bir neden olarak karşımıza çıkıyor. Çok şişmiş bir balonun ağzını açarsanız havası bir anda boşalır ve o hava rahatsızlık yaratır. Ara ara havasını sızdırırsanız balonun havası daha uzun sürede ve rahatsız edici olmadan boşalır. Deprem etkisi de ciddi boşlama bir anda olursa etkisi de o kadar fazla olur. Tabiî ki yer bilimci olarak çok fazla depremin teknik detayları ile sizi boğmadan derdimin depreme ne kadar hazırlıklı olduğumuzu irdelemek ve önlem alınmasını sağlayacak kamuoyunu oluşturmaktır. Deprem için en önemli uyarı çeperde yaşayan vatandaşlar ve eski binalarda yaşayan vatandaşlarımıza yapılmalıdır. Genelde depremlerde Lüks ve pahalı konutların kolay kolay yıkıldığı görünmemiştir. Ancak depremin şiddeti arttıkça lüks yapı falan dinlemiyor. Deprem olduğu yerde yapılar bir katlı da olsa 100 katlı da olsa zarar verir. Zararın can kaybına yol açmaması önemlidir. Bu vesile ile Şehircilik Bakanlığı'nın bu konuda her bölgede deprem etüt merkezlerini jeoloji, jeofizik ve inşaat mühendisleri ile teşekkül ettirmelidir. Depreme dayanıksız ve çürük yapı stoklarının tespiti yapılmalı, derhal yıkımını yerel yönetimlerle birlikte sağlamalıdır. Amasız fakatsız bunu yapmalıdır. Şehircilik İl Müdürlükleri ile bütün belediyelerin ve yapı kontrol firmalarının bünyesine zemin etütlerinin reel gerçekçi yapıldığına dair kontrolleri yapacak jeoloji, jeofizik mühendisleri alınıp istihdam edilmelidir. Yapıların zemin dayanımlıklarının doğru tespitinin yapılıp yapılmadığı bu mühendisler tarafından kontrol edilip sorumluluk alınmalıdır. Sabunlama iş yapılmasının önü alınmalıdır. İzmir de ciddi risk taşıyan bölgeler genelde alüvyonal zeminlerle deniz suyu seviyesi yer yüzüne yakın olan zemin sıvılaşması yüksek olan zeminlerdir. Yani akma, kayma ve oturma etkisi yaratacak zeminlerdir. Bu zeminlerin olduğu ilçeler Bayraklı,Karşıyaka, Çiğli, Balçova ve Narlıdere yoğun, kısmen de Karabağlarda olan bölgelerdir. Konak'ta ise Alsancak Kordon, Güzelyalı sahil bandı eski yapılardan ötürü zarar görebilecek bölgelerdir.  

Yazarın Diğer Yazıları
YAZARIN TÜM YAZILARINI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN
Gazete Yenigün