Uğur Derin Dondurucu
Gazete Yenigün
Son Dakika
Gazete Yenigün
Yenigün
PAYLAŞ

Kültür Paketi yasa taslağı

29 Kasım 2017 Çarşamba 09:45 Güncelleme : 29 Kasım 2017 Çarşamba 09:45

Kültür Paketi yasa taslağı

Dönemin Başbakanı ile  Kültür ve Turizm :Bakanı tarafından 2016 Nisan ayında basın ve televizyonlarda açıklanan ve sanatçılarla ilgili çeşitli düzenlemeleri içeren “Kültür Paketi” Yasa Taslağı kapsamında sanatçılara borçlanma hakkı verilmesini öngören düzenleme de yer almasına karşın, hükümet değişikliğiyle birlikte “Kültür Paketi” gündemden düşmüştür. (85,86,87,88,89,90)
Sonuç olarak vurgulamak gerekirse, yaklaşık 22 yıldan bu yana ilgili sanatçı meslek kuruluşlarınca sanatçılara yeni bir borçlanma hakkı verilmesi amacıyla yapılan talepler, fazla sayıda sanatçının borçlanma talebinde bulunacağı, bu doğrultuda sanatçı borçlanmalarının Kuruma yük getireceği  ve ödemeler dengesinin bozulacağı gerekçesiyle karşılık bulmamıştır. Oysa, 2002 yılından itibaren ,dönemin hükümetlerince, Bağ-Kur sigortalılarını kapsayan ve bir anlamda borçlanma uygulaması olan “primi ödenmemiş olan hizmet sürelerinin silinerek yada dondurularak tasfiye edilmesi  ve tasfiye edilen hizmetlerin ihtiyaç duyulan kısmının emeklilik zamanında güncel primler üzerinden tekrar kazanılmasını” öngören ve  bir kaç kez yapılan yasal düzenlemeler göz önünde tutulduğunda, sayıları  milyonlarla ifade edilebilen Bağ-Kur sigortalısına  verilen bu hakkın Kuruma getireceği maddi yük dikkate alınmadığına göre, sayıları birkaç bini geçmeyecek sanatçı için verilecek borçlanma hakkının onların yanında devede kulak bile olamayacağı açıktır.

KISMİ SANATÇI SİGORTALILIĞI

Sanatçıların sosyal güvenliğinin sağlanması konusunda son yasal düzenleme 6111 sayılı Yasayla 5510 sayılı Yasaya eklenen Ek 6.maddeyle yapılmış ve “ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı ayda 10 günden az olan sanatçıların” 4/A (SSK) kapsamında kısmi sigortalı olarak tescil edilmeleri öngörülmüştür.
Kısmi sigortalılık kapsamındaki sanatçıların;
a) 2011 yılı için ayda 18 günlük prim ödemesinin 30 gün sayılması ve  bu şekilde her yıl 1 gün
artırılarak 2017 yılı itibariyle  24 günlük,2023 ve sonrasında  30 günlük prim ödemesinin 30 gün olarak esas alınması ve işveren hissesi de dahil sigorta primlerinin tamamının sanatçı tarafından ödenmesi,
b) SSK kapsamında aktif sigortalı olunması ya da Bağ-Kur kapsamında zorunlu sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı olunması halinde, kısmi sigortalılığın iptal edilmesi öngörülmüştür. (91,92,93)
Sanatçıların sosyal güvenlik sorununa çözüm getireceği düşünülen bu uygulama, temelde
sanatçıların  sosyal güvenlik haklarına ağır bir darbe indirdiği gibi, uygulamada da beklenen 
yararı sağlayamamıştır.
Kısmi sigortalılıkla, sanatçıların çalışma saatlerine göre sigortalı sayılmaları ve 7,5 saatlik çalışmanın bir çalışma günü olarak esas alınması öngörülmüştür. Oysa yargı kararları gereğince ,sanat çalışmalarının özelliği nedeniyle 7,5 saat çalışma koşulu aranmaksızın  günlük iş süresinin bir gün sayılması ve bu doğrultuda, bir iş gününün fiilen çalışılan saate göre değil ,işyerine gelinen her günün bir tam çalışma günü kabul edilmesi esas alınmış ve sanat çalışması için yapılan ön hazırlıkların da çalışma saatinden sayılması öngörülmüştür. 
Buradan da anlaşılacağı üzere, kısmi sigortalılık uygulamasıyla sanatçılar kısmi çalışma kapsamına alınan sanatçılar kazanılmış haklarını kaybetmişlerdir.
Kısmi sigortalılık konusunda vurgulanması gereken bir diğer konu da, tahsil edilen prim oranlarıyla ilgili olup, bu sigortalılıkta ödenmesi gereken prim oranı ,prime esas kazancın %32 sini oluşturmaktadır. Yani sigortalı, kendi hissesinin yanı sıra işveren hissesini de ödemektedir. Ayrıca iş kazası ve meslek hastalığı  primi tahsil edilmediğinden, kısmi sigortalı sanatçı, iş kazası ve meslek hastalığında SGK desteğinden yoksun kaldığı gibi, hastalığı sırasında çalışamadığı günler için SGK dan  iş göremezlik ödeneği de alamamaktadır. 
Görüldüğü üzere, kısmi sigortalılık uygulamasında işverene herhangi bir maddi yük getirilmemiş ve tüm maddi koşullar sanatçı  üzerine   yüklenmiştir.
Bu uygulama nedeniyle oluşan bu hak kayıpları bununla da sınırlı kalmamakta  olup, kısmi sigortalılık süresinde bir gün dahi aktif sigortalı olunması halinde, çakışma tarihinden sonraki  kısmi sigortalılık iptal edilmektedir. Genellikle sonradan fark edilen bu uygulama sonucunda  da sigortalılar telafi edilmesi mümkün olamayan hizmet iptalleri ile karşı karşıya kalmaktadırlar.

DEVAM EDECEK

Yazarın Diğer Yazıları
YAZARIN TÜM YAZILARINI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN
Gazete Yenigün