Uğur Derin Dondurucu
Gazete Yenigün
Son Dakika
Gazete Yenigün
PAYLAŞ

Adalet neyin temelidir?

30 Nisan 2015 Perşembe 00:00 Güncelleme : 30 Nisan 2015 Perşembe 00:00

Adalet sizce neyin temelidir?

Adalet kavram olarak nasıl anlaşılmalıdır!

Adalet mülkün temeli midir?

Yoksa mülk mü adaletin temelidir?

Bu günlerde adalet zihnimi kurcalar oldu bende şöyle bir araştırma yaptım;

Yasalarla sahip olunan hakların herkes tarafından kullanılmasının sağlanması adalet oluyor. Hak ve hukuka uygunluk, hakkı gözetme adalet oluyormuş.

Felsefede ise yorum şöyle:

Felsefe terimi olarak: Doğrunun, hakkın korunması; doğru olmanın öz belirtisi.

1. Platon ve Aristoteles’ten beri, herkese kendine uygun düşeni, kendi hakkı olanı verme demek olan bir ana erdem.

2. (Daha dar, biçimsel anlamda) Doğru olarak kabul edilmiş olanda uzlaşma. Herkesin hakkının yasalarla tanınmış olması.

3. (En dar anlamda) Yargıcın niteliği olarak, yürürlükte olan hukuk yasalarının kesin bir uygulanması.

Kökenbilimsel sözlükte:

1.Dengeli olma, adil olma, hak gözetme,

2. Adalet, dengeli, adil davranmak.

Cumhuriyet adlı diyalogda Platon, Sokrates’i adalet konusunda anar:

Adaleti, kişi ve devlet kapsamında düşünür. Adalet devletin ve bireyin farklı kısımlarının uyumlu ve düzgün ilişkisidir. Kişinin hayatından en etkin biçimde yararlanması adalete bağlıdır. İnsan adil olarak hayattan aldığını verir. İnsan ruhunu üçe ayıran Platon bunların akıl, ruh ve iştah olduğunu söyler.

‘Adalet insanın farklı kısımlarının eşgüdümüdür’ der.

Kısacası, Platon’a göre adalet uyumdur. Bir de ilahi adalet anlayışı vardır.

Platon’un Euthyphro ikilemiyle anılan diyalogunda anılır.

Ahlaki olan ahlaka uygunluğundan dolayı mı iyidir yoksa bu tanrının iradesi midir? sorusuna yanıt aranır.

Doğal adalet kavramı John Locke ile anılır.

Doğanın adaletini savunanlar, adaletin fizik kuralları gibi işlediğini söyler. Onlara göre her etkinin bir tepkisi vardır. Adalet bireysel ya da kısmi değildir, evrenseldir. Hiçbir olay alakasız olamaz, her şeyin bir nedeni vardır demektedirler.

Toplum sözleşmesi olarak adalet, ilk defa Platon ve Epikür’de tarif edilmiştir.

Daha sonra modern toplum sözleşmesi algısını oluşturan Thomas Hobbes, John Locke, Jean-Jacques Rousseau ve Immanuel Kant’ın eserlerini görmekteyiz.

Düşünürlere göre toplum sözleşmesi, herkesin ortak olduğu bir anlaşmadır. Devletin otoritesini ve hukukun üstünlüğünü geçerli kılar. Yazısız bir antlaşmadır ancak toplum üzerinde eskiden beri etkili ve geçerlidir.

Felsefi yönden adaleti inceledik ama konu hukuksal anlama gelince akan sular durur.

Adalet toplumu düzenleyen hukukun temel ilkesidir.

Adaletin gerçekleşmesi için hukukçulara bu kavramın çok iyi verilmesi gerekmektedir.

Hukukçuda hukuk nosyonunun oluşturulmasında, hukukçunun hakkaniyetli davranmasında aldığı hukuk felsefesi eğitimi çok önemli.

Hukuk felsefesiyle, adaleti gerçekleştirme adına, hukuki düşünce öğrenilir.

Toplumun mihenk taşı olan adalet toplumsal huzuru sağlar, adalet güvendir.

Bir memur, bir doktor, bir mühendis hatalı bir uygulama yaptığında yargı adaleti söz konusudur. Fakat ya adalet makamı yanlış bir karar verirse işte o zaman bunun sonuçları çok ağır oluyor. Hukuk felsefesinin temel disiplinleri, muhakeme yeteneğini geliştiriyor.

 

Örneğin dağıtıcı adalet kavramını içselleştirebilen bir hakim hakkaniyete uygun kararlar vermeli!

Hukuk, adalet... Şöyle bir dolaştık.

Sevgili okurlarım adaletli günler dilerim.

 

Üzüldüm:

Metrolarda askere yardım toplayan bir gurubun vatandaşı sürekli rahatsız ettiği konusunda çok fazla telefonda şikayet aldım.

Sırtına Türk bayrağını asmış bir delikanlı ve yanında üç beş genç para topluyormuş.

Metroya genelde Aliağa’dan binip Karşıyaka’da iniyorlarmış. Yani devri daim söz konusuymuş. Taciz şeklinde ısrarla para toplayan bu sistemin engellenmesini ister vatandaş.

Benden aktarması. Çok çirkin bu duruma çok ama çok üzüldüm.

 

Sevindim:

Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı ESHOT Genel Müdürlüğü, 1 Mayıs’tan itibaren Bergama ile birlikte 9 ilçede otobüs seferleri başlatıyor.

İZBAN raylı sistemi ile entegrasyon sağlayacak şekilde hat planlaması yapılan ESHOT, haftanın 7 günü Aliağa – Bergama arasında ring seferleri yapacak. Bergama’dan ESHOT ile Aliağa’ya ulaşan yolcular, İZBAN kullanarak İzmir’e gidebilecek. Aynı şekilde, İZBAN ile İzmir’den Aliağa’ya ulaşan yolcular aktarma merkezinden binecekleri ESHOT ile Bergama’ya gelebilecekler.

Kimi bölgelerde sabah saatlerinde ve öğleden sonra gerçekleştirilecek olan seferler yolcu yoğunluğundan dolayı Bergama hattında tüm güne yayılacak.

Ayrıca ESHOT Bergama – Kınık arasında da çalışacak. Seferler sabah saatlerinde ve öğleden sonraları olacak.

1 Mayıs’tan itibaren UNESCO Dünya Mirası Bergama’da ulaşım konusunda yeni bir dönem başlatacak olan ESHOT’un hareket saatleri ve güzergah bilgileri, ESHOT Genel Müdürlüğü’nün www.eshot.gov.tr adresli internet sitesinden de edinilebiliyor.

Bu habere çok ama çok sevindim.

 

Söz altındır:

Adalet gücü bağımsız olmayan bir milletin, devlet halinde varlığı kabul olunmaz. M.K. Atatürk

 

Hadi gülelim:

Temel ile Dursun borç para yüzünden mahkemelik olmuşlar.

Hakim Temel’e sormuş

"Oğlum, nedir konu anlat bakalım!"

-"Haçum pey. Pen ha bu Tursun’a geçen sene 100 lira verdum penim paramu bi türlü vermez da."

Hakim Dursun’a dönmüş:

-"Siz ne diyorsun bu iddiaya?"

-Kim? Ha o adam mu bağa para vermuş? Valla pen oni tanımayrum bile, Haçum bey."

Bunu duyan Temel iyice şaşırmıştır. Dursun’a dönerek:

-"Tursun, ha sen şimdu peni tanımay musun?"

Dursun:

-"I-ıh,"

Temel:

-"Haçan, sen peni tanımaysan pen seni hiç tanımayrum da."

Yazarın Diğer Yazıları
YAZARIN TÜM YAZILARINI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN
Gazete Yenigün