Yenigün
Gazete Yenigün
Son Dakika
Gazete Yenigün
PAYLAŞ

Ortadoğu Kavramı (2)

10 Aralık 2019 Salı 10:09 Güncelleme : 10 Aralık 2019 Salı 10:09

Ortadoğu tanımı yapılırken eski Avrupa açısından deniz yollarının çevrelediği toprak yapısı, Hindistan’a ulaşan yolların geçtiği güzergahlar, İslam dininin yaşandığı alanlar, Osmanlı İmparatorluğu sınırları, geleneğin hüküm sürdüğü topraklar gibi yaklaşımlar öne çıkmıştır. Ancak Roma ile birlikte ortaya çıkan şehir medeniyetlerinin yarattığı Avrupa yaklaşımı çok gerçekçi bir temele dayanmaktadır. Şehir medeniyeti aslında Babil ve Asuri örneklerinde olduğu gibi çok daha öncesinden Mezopotamya’da oluşmuştur. Yani Ortadoğu coğrafyasının tam merkezinde ortaya çıkan bir beşeri tarz, daha sonradan aynı coğrafyayı ‘diğer’ sınıfına sürüklemiştir. Elbette bu noktada Ortadoğu’da yaşayan toplulukların ve anlayışların rolü büyüktür. Ama medeniyet bir güç olarak Roma ile birlikte global sayılacak ölçekte devlet kavramına dönüşmüşse de, belirli bir ırkın tarihi ile sınırlı da değildir. Bu nedenle Ortadoğu’yu homojen bir kavram olarak görmek çok zordur.
Tek tip olmayan bu coğrafyada din konusu da tek tip değildir. Örneğin Ortadoğu sadece Arap tarzını yansıtmadığı gibi, İslam konusunda da tek bir tarzı barındırmamaktadır.
Bu nedenle Ortadoğu kavramına coğrafi ve dini bir sınırlandırma getirmek çok zor olmaktadır. Aynı şekilde bir medeniyet yaklaşımı olarak, sınıfsal ayrım yapmak da haksızlık olacaktır. Fakat Ortadoğu artık İslam’ın egemen olarak yaygın olduğu bir coğrafyayı anlatmaktadır. Ancak bu karmaşa, kavramın içeriği ile ilgili olarak iki sorunu beraberinde getirmektedir. Bunlardan biri, yaşayan halkların Müslüman olmalarının getirdiği farklılığın, İslam ile Batı arasındaki farkları tanımlayıp tanımlamadığı, ikincisi de bölgesel sorunlardaki rolün dine atfedilmesinin Ortadoğu kavramı ile aynı algılanıp algılanmadığıdır.
Yani Ortadoğu’nun coğrafi olarak, İslam kaynaklı krizleri anlatmak için vurgulanmaması hususunun net olarak ortaya konması gerekmektedir.
Hıristiyanlık’tan farklı olarak İslam ve Yahudilik hala Ortadoğu’dan dini olarak çok etkilenmektedir. Bu nedenle, birçok çevrede Ortadoğu kavramı dini ve kültürel bir çerçeveye sahiptir. Eğer Ortadoğu bir dini kavram olarak kullanılırsa, hala çatışmaların nedeni olmaya devam eder. O zaman büyük Ortadoğu kavramı da daha büyük çatışmaların habercisi olmaya başlar. Eğer Ortadoğu kavramı Arap toplumunun yaşadığı bir alanı tanımlamak için kullanılırsa, Araplara karşı haksız bir ayırımcılık başlamış olur. Çünkü, Araplar da artık tek tip bir millet değildir. Eğer amaç ABD ve Müslümanlar arasında bir köprü kurmak ise, o zaman büyük Ortadoğu’nun klasik Ortadoğu’dan hem coğrafi hem de mahiyet olarak çok farklı olması gerekmektedir. Bunun için de önce İslam konusunda bazı hususları açıklığa kavuşturmak gerekmektedir.
Sürecek…

Yazarın Diğer Yazıları
YAZARIN TÜM YAZILARINI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN
Gazete Yenigün