Uğur Derin Dondurucu
Gazete Yenigün
Son Dakika
Gazete Yenigün
Yenigün
PAYLAŞ

Mali tablolar neden analiz edilir?

29 Ağustos 2019 Perşembe 09:05 Güncelleme : 29 Ağustos 2019 Perşembe 09:05

Muhasebede kaydedilen ve sınıflandırılan bilgiler özetlenerek, raporlar haline getirilirler. Mali tabloların hazırlanmasında esas alınan kavram ve ilkeler ile Türk Ticaret Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinin farklı uygulamalara yer verdiği durumlarda, işletmeler söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca istenilen bilgileri sağlayacak şekilde gerekli düzenlemeleri yaparlar. Ancak, bu düzenlemeler bu bölümde yer alan ilkeler çerçevesinde düzenlenecek mali tabloların tekliği ilkesini değiştiremez. Mali tablolar Temel ve Ek olarak ikiye ayrılırlar.
1- Temel Mali Tablolar
a- Bilanço
b-Gelir Tablosu
2- Ek Mali Tablolar
a- Satışların maliyeti tablosu
b- Fon akım tablosu
c- Nakit akım tablosu
d- Kar dağıtım tablosu
e- Öz kaynaklar değişim tablosu
Mali tabloların hazırlanmasının ardından muhasebenin görevi bitmez. Muhasebenin görevi bu mali tabloların okunması, yani analiz edilmesini de kapsar. Raporlama kısmı, mali tabloların hazırlanmasıdır. Mali tablolar analizi, işletmenin performansı veya mali yapısı ile ilgilenen taraflara bilgi vermek amacıyla yapılır. 
Bu taraflar:
İşletme İçi Taraf: İşletmenin kendi yönetimidir. 
İşletme Dışı Taraf: İşletmenin hissedarları, kredi verenleri veya işletmeye yatırım yapacaklardır. İşletmelerin bugünkü durumunu kavramak ve geleceği planlayabilmek adına mali tabloların analizi ve yorumlanması işini üstlenen, muhasebenin önemli bir türüdür. Yönetim muhasebesi, işletme yönetiminin alacağı kararları etkileyebilecek bir unsurdur ve mali tablolar analizinin yorumlanması ile yapılır. Bu şekilde, işletmenin sürekliliğini sağlıklı bir şekilde sağlama imkânına kavuşulabilir.İşletmenin yönetimsel nedenlerinin dışında kalan nedenler ile analiz yapılması, çeşitli amaçlar doğrultusunda önemlidir. 
Bu amaçlar kısaca: 
Hissedarlar: Şirket hissedarları, şirketin performansının sonucu olan kâra ve kaderine ortaktır. Şirketin durumunu görmeye hakkı vardır.
Yatırımcılar: İlgili firmayı kısmen veya tamamen satın alacak olanın, ortak olacak olanın, birleşecek olanın veya borsada işlem gören hisselerine yatırım yapacak olanın, şirketin röntgenini tam olarak çekmesi ve bu doğrultuda yatırım kararı vermesi doğaldır.
Kredi verecekler: Şirkete kredi (borç) verecek olan banka veya diğer finansman kuruluşunun, bu şirketin mali sağlığını iyi analiz ederek finanse etme yoluna gitmesi gerekir. Örneğin firmanın bilanço yapısını, borçlarını ödeme gücünü, operasyonel kârını vs. bilmelidir. Riskli gördüğü firmalara ya kredi vermez, ya daha az verir veya daha fazla teminat ister. 
Mali tablo analizi türleri
Yöneticilere kritik kararlara imza attırırken; yatırım ve kredi gibi konularda da önemli bir yere sahip. Önce, bu tekniklerin yapısına göre çeşitlerini söyleyelim:
Statik Analiz: Aynı mali tablo üzerinde yapılan analizlere denir.
Dinamik Analiz: Aynı cinsten başka mali tabloların karşılaştırılması ile olur.
Statik Mali Tablo 
Analizi Yöntemleri
Dikey Analiz: Öteki adı Yüzde Analizidir. Aynı mali tablo üstünde yapılan analizdir, başka mali tablo ile karşılaştırılmaz. Mali tablo üstündeki kalemlerin kendi içindeki oranı ile çözümleme yapılır. Örneğin bir gelir tablosu üstünde satış ıskontolarının brüt satışlara oranı gibi. Burada amaç, genel toplamı oluşturan her bir kalemin sahip olduğu önemi tespit edip, bu önemin vurguladığı/anlatmak istediği gerçeği yakalayabilmektir. 
Rasyo Analizi: Türkçesi Oran Çözümlemesidir. Benim en sevmediğim, inekleme (ezber) gerektiren bir analiz türüdür. Kısaca, mali tablo üstündeki çeşitli kalemlerin birbirine bölünmesi vs. ile bazı oranlar bulunması ve bundan sonuçlar çıkarılmasıdır. Kendi içinde de amaca göre farklılıklar gösterirler (likidite, mali sağlamlık, kârlılık vs. ile alâkalı oranlar). Yalnız burada farkında olunması gereken önemli bir husus var. Belli bir kaç kalemin birbirine oranı sonucunda çıkan sonucun gösterdiği gerçek, firmaya veya sektöre göre farklılık gösterebilir.
Dinamik finansal tablo 
analizi teknikleri
Yatay Analiz: Diğer adı Karşılaştırmalı Tablolar Analizidir. Bir mali tablonun kalemlerinin başka döneme veya başka firmaya ait aynı cinste başka bir mali tablo ile kıyaslanmasıdır. 
Trend Analizi: Eğilim Yüzdeleri Analizi olarak da bilinir. Modayı takip edenler bilirler “trend” olayını. Bir şeyin veya olayın geçmişten bugüne ne doğrultuda seyrettiğidir. Trend analizi yapmak için 2’den çok aynı cinsten mali tablonun yan yana konarak hareket eğiliminin ortaya koyulması gerekir. Önümüzdeki döneme yön verebilmek için önemli bir analiz yöntemidir.

Yazarın Diğer Yazıları
YAZARIN TÜM YAZILARINI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN
Gazete Yenigün