Uğur Derin Dondurucu
Gazete Yenigün
Son Dakika
Gazete Yenigün
PAYLAŞ

Artvin kültür sanat ustalarına selam!

5 Ağustos 2020 Çarşamba 00:07 Güncelleme : 5 Ağustos 2020 Çarşamba 00:07

Anadolu, şairler yurdu. Yurdumuz dünyanın sanat beşiği.

Artvin de yurdumuzun kültür sanat ustalarının yetiştiği ve Türkiye’nin dört bir yanına dağılan şairleri ile ünlü bir şehrimiz.

Bursa ilimiz Artvinlilerin en çok yaşadığı bir il. Hatta o kadar ki Bursa’ya Burtvin de deniliyor. Bursa’nın yarısı Artvin! Bursa’nın plakası 16, Artvin’in 8.

Artvin Kültür sanat Ustaları (AKSU) Şiir ve Deyişmeler Antolojisi(1) yayımlandı.

Deyişme; aşıklık geleneğinde aşıkların yarışma amacı gütmeden karşılıklı saz eşliğinde şiir söylemesi demek.

Artvinli şairler Türk Kültür ve sanatına yeni bir katkı sundular. Hatta edebiyatta yeni bir tür yarattılar. Edebiyat tarihçileri ve edebiyat eleştirmenleri bu yeni türü incelediğinde geleceğe çok önemli bir tür aktarımında bulunacaklar. Basında edebiyatla, kitapla ilgilenen köşe yazarı pek kalmadı. Sevgili Doğan Hızlan bıkmadan, usanmadan hala edebiyat yazıyor, şairleri, yazarları, kitapları tanıtıyor, okurlara sunuyor. Artvin Kültür Sanat Ustaları Deyişmeler Antolojisini Doğan Hızlan’a sunuyorum, o benden çok daha iyi tahlil eder ve edebiyattaki bu yeni türü daha iyi inceler.

                       *   *   *

Edebiyatta yeni bir tür dedim. Belki bu iddialı bir tanımlama gibi gelebilir. Öyleyse bu türü biraz tanıtayım da siz karar verin.

Artvin Kültür Sanat Ustaları (AKSU) platformu kurucusu Ersin Yeni oluşumu şöyle anlatıyor: “2018 yılı kasım ayında internet üzerinden WhatsApp ve Facebook’ta etkileşimle bir araya gelen 50-60 kişilik sıcak yürekli dil ve kalem ustaları ile başlayan, Bursa’da tanışma buluşmamızla devam eden yolculuğumuzu, 2019 yılı yazında Artvin merkez, Ardanuç ve Şavşat’ta yaptığımız 7 Bölge 7 İklim şiir şöleni buluşmasından sonra bu güzel dostluk ve kültür yolculuğunu taçlandırdık.”

                     *   *   *

Deyişmeler edebiyat türü dünyada Anadolu’da boy atan bir dal. Deyişmeler, karşılaşmalar, atışma, aytışma, karşılıklı konuşma, aytmak da denilen bir tür.

Biz şimdiye kadar bir şiiri bir şairin dizeleri olarak bildik okuduk. Örneğin Aşık Veysel’in Uzun İnce Bir Yoldayım şiiri tamamen ona özgü bir şiirdir.

Şairler birbirlerine edebiyat terimi olarak ‘ayak’ verir. Gruptaki şairler bu ayağa göre kıta yazarlar. Hemen her şairin bir de mahlas adı vardır. Şimdi bir örnekle sunayım:

Her kıtanın ayağı ‘Köyümüz’ olsun.

Tekin Kılıç (Kadioğli)

Ardanuç’a bağlı (Goraşet) Kutlu/Anılarla dolu bizim köyümüz/İnsanlar çağdaş yaşarlar mutlu/Anılarla dolu bizim köyümüz.

Ersin Yeni(Yenioğlu)

Çiftliktir köyümün ilk ve tek adı/Hiçbir yerde bulamadım o tadı/Ara bir gönlüme düşüyor yadı/Anılarla dolu bizim köyümüz.

Şerafettin Keskin(Serdaroğlu)

Okuluma yalın ayak yürüdüm/Bez torba çantamı yerde sürüdüm/Su almayan ağaç gibi kurudum/Anılarla dolu bizim köyümüz.

                    *   *   *

Halk edebiyatı çok zengindir. Artvin dili ve edebiyatı da bu zenginliğe zenginlik katan binbir çiçekli bal gibidir. Yöresel dili, şairlerin ortaklaşa dizelerinde bu güldeste deyişmeler antolojisinde de bulabiliriz.

Ayak: Nerdasız?

Hasan Akın(Haşutlu)

Yetmedi mi bu kadar beklattız?/Gecaları yarı ettim nerdasız?derdimin üstuna dertlar eklattız/Siyahları sarı ettım nerdasız?

Artvin kadına en çok değer verilen illerin başında gelir. Kadın erkek eşitliğinin olduğu bir ildir. Artvin kadını şiirlerde kendine has yerini alır: Eşi ile eşit kurar düzeni/Çalışarak kaynatmıştır kazanı/Güçlüyü tutup da güçsüzü ezeni/Görünce fenadır Artvin kadını(İskender Yücel)-Düşünür adımını bilinçli atar/Haklıyı görünce haksıza çatar/Yardım isteyenin yanında biter/En güçlü nenedir Artvin kadını(Emine Karadeniz)

               *   *   *

Dünyada koronavirüs salgını ile mücadele sürecinde insanlar evlerine kapanıp sanatı bir kez daha keşfettiler. Şairler olmasa ağustos böceği ile karınca hikayesi bize anlatıldığı gibi kalırdı. Oysa sanatçılar da birer karıncadır, onlar sanat üretirler. Sanata ve sanatçıya saygıyla bu yeni edebiyat türünü okuyucularımla paylaşıyorum. Artvin deyişmelerinin yenileri yolda, geliyor. Yolu açık olsun. Kültür bakanlığı bu esere sahip çıkmalı ve her kütüphaneye birer adet koymalı.

Yazarın Diğer Yazıları
YAZARIN TÜM YAZILARINI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN
Gazete Yenigün