Uğur Derin Dondurucu
Gazete Yenigün
Son Dakika
Gazete Yenigün
PAYLAŞ

İhbar Tazminatı nedir? 

5 Ağustos 2019 Pazartesi 07:30 Güncelleme : 5 Ağustos 2019 Pazartesi 07:30

Çeşitli sebeplerden dolayı işçi ile işveren arasında anlaşmazlık sonrası işçinin, iş akdine son verilmesi durumunda beraberinde bazı haklarda tanınmaktadır. 
Bu haklardan biri de ihbar tazminatıdır. 
İhbar Tazminatı; 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçi ile işveren arasında kurulmuş olan bir iş ilişkisinde, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir sebebi olmaksızın ve usulüne uygun bildirim süresi tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır.
Bu tazminat, genel olarak ihbar öneli olarak belirlenmiş olan gün sayısına tekabül eden ücret tutarındadır. 
İş Kanunu, işçiye bazı hakların tanınması gerektiğine yer vermiştir. 
Buna göre;
1 - Belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinden önce durum işçiye bildirilmeli,
2 - Bildirim işçinin çalışma süresine göre belirli bir süre önceden gerçekleştirilmeli,
3 - İşçiye iş arama izni verilmelidir.
Görünen o ki Ýþ Kanunu, iþçinin maðdur edilmemesi için sözleþmenin feshinde bazý usüllerin yerine getirilmesini zorunlu kýlmýþtýr. Bu usüle aykýrý olarak gerçekleþtirilen fesihlerde de iþverenlerin, ihbar tazminatý ödeyeme mahkum edileceðini kararlaþtýrmýþtýr.
Belirli süreli sözleşmelerde, sözleşmenin biteceği süre belirli olduğundan ötürü işverenin, işçisine herhangi bir bildirim yükümlülüğü yoktur. Bu nedenle belirli süreli iş sözleşmelerinde ihbar tazminatından bahsetmek söz konusu değildir.
Fakat belirsiz süreli iþ sözleþmelerinin feshinden önce durumun diðer tarafa bildirilmesi gerekir. 
Peki bu bildirim süreleri İş Kanununda nasıl düzenlenmiştir ?
Kanunun öngördüðü ihbar süreleri şöyledir:
a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
b) İşi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
c) İşi bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra feshedilmiş sayılır.
Kanunda belirtilen ihbar sürelerine uyulmaması ve işçiye bildirim yapılmadan iş sözleşmesinin feshi halinde işveren ihbar tazminatı ödemek zorundadır.
Unutmadan ihbar tazminatı, yalnız işveren tarafından değil, iş sözleşmesini haksız olarak fesheden ve işvereni mağdur duruma düşüren işçi tarafından da ödenebilir. 
Nitekim iş sözleşmesi, işçi tarafından haksız bir nedenle feshedilmiş ve işverene kanunda belirilen süreler içerisinde bildirim yapılmamışsa; işçi ihbar tazminatı öder.
İhbar tazminatı için faiz yürütülmesi isteniyor ise; dava tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebilir.
İhbar tazminatına ilişkin davalar, hakkın doğumundan itibaren 10 yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrayacaktır.
Peki hangi durumlarda ihbar tazminatı ödenmez ?
İşçinin ölümü halinde, işçinin emekli olması halinde, işverenin bildirim süresine ait ücreti peşin vermesi halinde, işyerinde meydana gelen iş kazası sonrasında işçi tarafından sözleşmenin feshi halinde, belirli süreli iş sözleşmelerinin feshedilmesi halinde ihbar tazminatı ödenmez.
İhbar tazminatı iş hayatında sürekli konuşulan, fikir ayrılıkları yaşanılan önemli bir gider kalemidir. 
İşverenler ya da bilgi kullanıcıları için mutlaka planlanması gereken bütçe kalemidir. 
İşverenler,  tazminat  konusunda tahmini bütçe oluştururken gerçekçi esaslara dayanmalı ve planlamalarını ona göre yapmalıdır. 
Nitekim eksik veya fazla gider yüklemesi yaptığında fiili giderlerle tahmini giderler arasında dikkat çekici farklar oluşmamalıdır.
İşçi ve işveren  karşılıklı olarak birbirlerinin haklarına saygılı olmak zorundadır.
İşçi ve işverenlerin ise ihbar tazminatı hakkında hak ve sorumluluklarını bilmesi elzem bir ihtiyaçtır. 

Yazarın Diğer Yazıları
YAZARIN TÜM YAZILARINI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN
Gazete Yenigün