Uğur Derin Dondurucu
Gazete Yenigün
Son Dakika
Gazete Yenigün
Yenigün
PAYLAŞ

Çalışma süreleri ve ara dinlenmeler

30 Eylül 2019 Pazartesi 10:15 Güncelleme : 30 Eylül 2019 Pazartesi 10:15

İş kanunumuzda çalışma süresi işçinin çalıştırıldığı işte geçirdiği süredir şeklinde tanımlanmıştır. 
Çalışma sürelerinin yasal olarak düzenlenmesi bakımından ülkemizdeki duruma baktığımızda, işveren karşısında zayıf olan işçinin korunması düşüncesinin esas alınarak, çalışma sürelerine sınırlar getirildiği görülür. 
4857 sayılı İş Kanunu'nun 63. maddesi haftalık çalışma süresinin 45 saat olduğunu, aksi kararlaştırılmadıkça bu sürenin çalışma günlerine eşit olarak dağıtılacağını hükme bağlamaktadır. 
Günlük çalışmanın başlama ve bitiş saatleri ile dinlenme saatleri işyerlerinde işçilere duyurulmak zorundadır.
İşin niteliğine göre işin başlama ve bitiş saatleri işçiler için farklı şekilde düzenlenebilir. Burada önemli olan günlük çalışma sürelerine riayet edilmesidir.
Buna göre, haftanın 6 günü çalışılan bir işyerinde günlük çalışma süresi 7.5 saat olacaktır.
Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde 11 saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde 2 aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresi olan 45 saati aşamaz. Bu iki aylık denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile 4 aya kadar artırılabilir. 
Temel eğitimi tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri günde 7 ve haftada 35 saatten fazla olamaz. Ancak, 15 yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde 8 ve haftada 40 saate kadar artırılabilir. 
Okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, en fazla günde 2 saat ve haftada 10 saat olabilir. Okulun kapalı olduğu dönemlerde çalışma süreleri yukarıda öngörülen süreleri aşamaz.
Peki, gece çalışma süreleri nedir?
Çalışma hayatında “gece” en geç saat 20.00’de başlayarak en erken saat 06.00’ya kadar geçen ve en fazla 11 saat süren dönemdir. İşçilerin gece çalışmaları 7,5 saati geçemez.
Gece dönemine denk düşen 20.00-06.00 saatleri arasındaki işçi postalarında, 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin çalıştırılmaları yasaktır.
Telafi çalışması nasıl olur?
Zorunlu nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve genel tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi ya da benzer nedenlerle işyerinde normal çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması nedeniyle telefi çalışması yaptırılabilir.
Telafi çalışmaları, günde 3 saatten fazla olamaz ve telafi çalışmasıyla birlikte o günkü toplam çalışma süresi 11 saati aşamaz. Tatil günlerinde telafi çalışması yaptırılamaz.
Gelelim ara dinlenme sürelerine...
Günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanmak suretiyle işçilere;
4 saat veya daha kısa süreli işlerde 15 dakika,
4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar (7,5 saat dahil) süreli işlerde yarım saat,
7,5 saatten fazla süreli işlerde 1 saat ara dinlenmesi verilir.
Bu dinlenme süreleri asgari olup aralıksız verilir. Ancak bu süreler, iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmeler ile aralıklı olarak kullandırılabilir. Ara dinlenmeler bir işyerinde işçilere aynı veya değişik saatlerde kullandırılabilir. 
Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.
Göründüğü üzere çalışma süreleri ve ara dinlenmeler çalışanların bilmesi gereken önemli hususların başında gelmektedir.
Çalışanların konuyla ilgili haklarını bilmesi bu nedenle çok önemlidir.

Yazarın Diğer Yazıları
YAZARIN TÜM YAZILARINI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN
Gazete Yenigün