Uğur Derin Dondurucu
Gazete Yenigün
Son Dakika
Gazete Yenigün
Yenigün
PAYLAŞ

Çalışanın gözaltına alınması ve tutukluluk hali

11 Kasım 2019 Pazartesi 10:07 Güncelleme : 11 Kasım 2019 Pazartesi 10:07

Çalışanın işyeri dışında işlemiş olduğu bir suç nedeniyle gözaltına alınması ya da tutuklanması ve işe devam edememesi durumunda, iş sözleşmesinin nasıl sonlanacağı, ücretinin ödenip ödenmeyeceği iş mevzuatında yer alan konulardandır. Çalışma hayatındaki işçinin "gözaltına alınması veya tutuklanması" halinde işveren uygulamalarının belirlenmesi, işçinin sadece birey olarak kendisinin değil, varsa aile bireylerinin yaşama şartlarını da doğrudan etkilemektedir. İlk olarak şunu söylemeliyim ki işverenin işçinin tutukluluğu durumunda hemen işçiyi işten çıkartma hakkı yoktur. İşçinin ihbar süresini aşan tutukluluk hali söz konusu ise ancak fesih gündeme gelebilir. Elbette tutuklanan işçi, tutukluluk durumundan dolayı işe devam edemez. Tutukluluk nedeniyle devamsızlık işçinin haber vermeden işe gelmediği, 4857 sayılı İş Kanunu 25/IV maddesinde açıkça belirtilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu Madde 25 der ki: Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir. İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 17. maddedeki bildirim süresini aşması ile işverenin iş sözleşmesini haklı nedenlerle fesih hakkı doğar. 
Bu süreler nedir?
Çalışanın kıdemi;
6 Aydan Az Sürmüş İşçi İçin 2 Hafta
6 Aydan 1,5 Yıla Kadar Sürmüş İşçi İçin 4 Hafta
1,5 Yıldan 3 Yıla Kadar Sürmüş İşçi İçin 6 Hafta
3 Yıldan Fazla Sürmüş İşçi İçin 8 Hafta bildirim süresi vardır.
Tutukluluk durumu, işçinin kıdeminden doğan ihbar süresini aştığında iş akdi feshi gerçekleştirilebilir. İşçinin ihbar süreleri bitmeden fesih işlemi sonlandırılamaz.
Peki tutuklu işçiye ücreti ödenir mi?
Tutuklandığı için işe devam edemeyen işçinin iş sözleşmesi askıya alınır. Yani bu sürelerde ücretsiz izinde sayılacaktır. İşveren, işçinin tutuklu ya da gözaltında olduğu günler için işçiye ücret ödemek zorunda değildir. SGK bildirimlerde tutukluluk nedeniyle çalışamadığı günler eksik gün olarak bildirilecek, bu günler prim günü olarak sayılmayacaktır. Bu arada SGK bildirimlerinde eksik gün nedeni; “Tutukluluk” olarak seçilmelidir. 
Bir başka soruda şu: Tutukluluk hali nedeniyle yapılan fesihlerde kıdem tazminatı ödenir mi?
Gözaltına alınma ya da tutukluluk nedeniyle yapılan fesih, ihbar süresini aşan sürede yapılmak şartıyla “haklı nedenle derhal fesih” olarak değerlendirilir. İş Kanunu madde 25’te belirtilen derhal fesih sebepleri arasında, ahlak ve iyiniyete uymayan durumlar için yapılan fesihler hariç olmak üzere işçi kıdem tazminatını hak edecektir. Tutukluluk nedeniyle iş akdi feshedilen işçi, kıdem tazminatı için gerekli olan bir diğer şart en az 1 yıl çalışmak koşulunu da sağladıysa kıdem tazminatı kendisine ödenecektir. Gözaltına alınma ya da tutukluluk durumu, kıdem tazminatı almak için engel teşkil etmez. Fakat, feshi derhal yapılan bir fesih olduğundan ihbar tazminatı ödemesi söz konusu olmayacaktır. Eğer tutukluluk veya gözaltına alınma kararı işyeri ile alakalı ise uygulama farklı olacaktır. İşçinin işyerini etkileyen sebeplerden dolayı tutuklu bulunması kıdem tazminatı hakkını ortadan kalkacaktır..
Tutukluluk nedeniyle iş akdi feshedilen işçi işe geri dönebilir mi?
İhbar süresinden daha uzun tutukluluğu sebebiyle iş akdi feshedilmiş işçi, daha sonrasında aklanır ise, işe geri alınma konusunda işverenden hiçbir hak iddia edemeyecektir. Ancak işçinin iş akdi feshi usule uygun yapılmamış ise işçinin işe iade davası açma ve kötü niyet tazminatı alma hakkı doğacaktır. Tüm bunların ardından bir özet yaparsak; İşçinin gözaltına alınmasına veya tutuklanmasına neden olan olayın işyerinde veya işyeri dışında meydana gelmesi; gözaltına alınma veya tutuklamanın haklı veya haksız olması, işçinin mahkûmiyeti ile sonuçlanıp sonuçlanmaması hem işveren hem de işgörenin bilmesi gereken hususlardandır. 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 25. Maddesi bu yönden önemlidir.

Yazarın Diğer Yazıları
YAZARIN TÜM YAZILARINI GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN
Gazete Yenigün