Haberler > Güncel

Yayın Tarihi: 27 Kasım 2020 - 09:15

Sessiz katil karbonmonoksit

Her kış onlarca kişi ısınmak isterken bilgisizlik, yanlış kullanım ve ihmal sebebiyle yaşama veda ediyor. Zehirli olan karbonmonoksit, oksijen alımını engelleyerek öldürüyor

Halime ERDOĞAN/YENİGÜN- Havalar soğudu, sobalar kuruldu. Kömür zehirlenmesinden kaynaklı ölümler ardı ardına gelmeye başladı. İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Yıldız Devran, kömür zehirlenmelerinin önüne geçebilmek için yapılan çalışmaları anlatarak “Satışa sunulan, kullanılan, dağıtılan kömürlerin standartları sağlayıp sağlamadığının belirlenmesi amacıyla kömür depolarında, konutlarda kullanılan veya Kaymakamlıklarca dağıtılan kömürün uygunluğu Müdürlüğümüz elemanlarınca denetlenmekte ve yakıtlardan örnekler alınmaktadır. Ekiplerimizce merkezi sistem kömürlü apartmanlarda denetimler yapılmaktadır. Baca temizliği yılda en az 2 kez yapılması istenmekte olup; sıvı ve katı yakıtlı kazanların bacalarının altında bir kurum temizleme menfezi bulunması ve yılda en az iki defa yetkili kişilere temizlettirilmesi gerekir. Bacaların temizliğinden bina sahibi ve yöneticisi sorumludur. Baca temizliği, itfaiye teşkilatından aldığı izin ile ve belediye encümeninin belirlediği fiyat tarifesi üzerinden faaliyet gösteren firmalara yaptırılmalıdır. İlimizde yanlış kullanım ve ihmal nedeniyle soba, kombi ve baca kaynaklı karbonmonoksit zehirlenmelerinde artış olabileceği düşünülerek alçak basınçlı havalarda ve lodoslu günlerde gerekli tedbirlerin alınması ve halkın bilgilendirilmesi amacıyla afiş ve broşürlerin toplu taşıma araçlarına, alanlarına asılması sağlanmaktadır” diye konuştu.

“UYKUDA ZEHİRLENMEYİN”

Soba zehirlenmelerini önlemek için alınması gereken önlemleri sıralayan Devran, “Eğer yanma işlemi standart şartlar altında olursa yanma, ‘tam yanma’ olarak adlandırılır. Fakat yanma tam yanma olmaz ise yanma sonucu karbon monoksit gazı açığa çıkar. Tam yanma olmamasının temel sebeplerinden biri oksijen yetersizliği yani hava yetersizliğidir. Meydana gelen karbonmonoksit zehirlenmelerine bakıldığında, zehirlenmelerin sıklıkla gece uyku esnasında meydana geldiği görülmektedir. Bu nedenle bacalı soba, kombi ve şofbenlerin bulunduğu odalarda yatılmamalıdır. Yatılması zorunluluk arz ediyorsa soba, kombi ya da şofben mutlaka kapatılmalıdır. Lodoslu havalarda gerekmedikçe sobanızı yakmayın. Yatarken sobanızı mutlaka söndürün. Sobanın garanti belgesi olmasına dikkat edin. Sobayı üstten yakın. Sobayı yakarken aşırı yakıtla doldurmayın. Bacanızın standartlara uygun olmasına dikkat edin, bacanızı temizletin. Bacanın çatıda olması gerekir. Dumanın geri tepmesini engellemek için bacayı duvardan ya da pencereden çıkartmayın. Çatının en üst noktasından 1 metre daha yüksekte olmasını sağlayın ve mutlaka baca şapka takın. Binanızın yangından korunması için ilgili mevzuat hükümlerine uyun” ifadelerini kullandı.

 

DÜZYOL'DAN KAÇAK KÖMÜR UYARISI

İzmir Kömürcüler Odası Başkanı Mustafa Düzyol, zehirlenmeleri önlemek için kaçak kömüre dikkat çağrısı yaparak, “Hava kirliliği yaratan maddeler karbondioksit üretiyor. Kükürt oranı fazla olan kömürler daha çok kirliliğe sebep oluyor. Önceden kömürlerdeki kükürt oranı yüzde 1’di, bu oranın üzerinde olanlar yasaktı. Şimdi bu oranı yüzde 2’ye çıkarttılar. Böyle bir tuhaflık yaşadık. Bu tür kömürler daha fazla zehirlenme meydana getirir. Vatandaş tabi ki karşıdan bakarak kömürün iyi ya da kötü olduğunu anlayamaz. Bu sebeple bakkal, market yerine yetkili kömürcülerden alışveriş yapsınlar. Kaçak kömüre çok dikkat edilmeli ama yeterli denetim olmadığı için satılıyor. Kaçak kömürlerin zehirlenmeye ve buna bağı ölüme sebebiyet olma ihtimali çok yüksek” dedi.

GECE SOBAYA KÖMÜR KOYMAYIN!

Meteorolojiden yapılan açıklamada ise, “İnsanlar ısınmak amacıyla soba yakıyor. İzmir’de özellikle de iç kesimlerde rüzgar Güney yönlerden yani lodostan estiği zaman bacaların çekmeme riski artıyor. Bu da soba zehirlenmesini meydana getiriyor. Genel olarak ülkemizi yüksek basınç merkezi etkilediğinde soba zehirlenmeleriyle karşı karşıya kalıyoruz. Alçak basınç merkezinde hava yukarıya doğru yükselirken, yüksek basınç merkezinde hava aşağı doğru baskılanır. Bu da havanın yükselmesine engel olduğu için bacadan çıkan dumanın da yükselmesine engel oluyor. Burada da soba zehirlenmeleri gerçekleşiyor. Yüksek basınç olduğu zamanlarda hava genellikle açıktır, biraz kirlidir, bulanıktır. Güneyli rüzgar varsa bilhassa gece yatarken sobaya kömür koyulmaması gerekir” ifadeleri kullanıldı.