Türkçesi varken!

Yayın Tarihi 18 Eylül 2014

Dil söz müdür yazı mı? Yazı olmadan dil olur mu?

Örneğin Brezilya ormanlarında yaşayan bir kabilenin kendi aralarında konuşup anlaştıkları ve duygularını, düşüncelerini paylaştıkları sesleri ve sözleri işarete-yazıya dökülmeden dil sayılmaz mı?

Örneğin Osmanlıca bir dil midir?

Osmanlıca’da söz de var, yazı da; öyleyse dildir, diyebilirsiniz. Peki, Osmanlıca’nın sözü nece?

Farsça, Arapça ve Türkçe karşımı söz yumağı.

Peki, bu söz yumağının işaret-iz- yazı dili nece? Arapça.

Nasıl oluyor da bu kadar arabesk bir yapı dil olabiliyor?

* * *

Dil bayramı, Türkçe günleri etkinlikleri nedeniyle dil üzerine düşüneyim, yazayım istedim. Daha önce Türk Dili dergisinde şiirlerim yayınlandığı için ayrı bir yakınlığım var dil ile.

Dil, Türkçe ve Türk dili üzerine İstanbul-Cağaloğlu’nda edebiyat dergilerinde –Varlık-İnsancıl- Milliyet Sanat-usta edebiyatçıların dizleri dibinde yetişirken tanıdığımla hala mutlu olduğum ama 93’te Sivas’ta yakılarak öldürülen 37 candan biri olmasıyla derinden üzen Asım Bezirci beni, en çok etkileyen dilciydi.

Benim devrik, uzun, bazen başı sonu olmayan, sözlü gelenekten gelen ve sözlü edebiyatı yazıya aktarmadaki bütün sıkıntıları barındıran üslubuma rağmen bağırlarına basmaları beni çok gururlandırmıştı.

Asım Bezirci’nin Türk diline kazandırdığı o kadar çok anlam-kavram-sıfat-isim-mana içre kelime var ki, bir araştırmacı bunları tek tek tespit etmeli.

* * *

Bu vesile ile Asım Bezirci’yi ve bütün güzel edebiyatçılarımızı anarken “Türkçesi varken” başlığı ile hazırlanan ve dolaşıma sokulan bir çalışmaya yer vereceğim. Umarım sizin de dikkatiniz çekilir ve gerek benim yazı dilim üzerine ve gerekse de kendi diliniz üzerine daha eleştirel bakabilirsiniz.

Dizayn-tasarım

Analiz-çözümleme

Online-çevrimiçi

Kriter-ölçüt

Empoze etmek-dayatmak

Bye bye-hoşça kal

Adisyon-hesap fişi

Konsensus-uzlaşma

Provoke etmek-kışkırtmak

Data-veri

Adapte etmek-uyum sağlamak

Ambiyans-hava-ortam

Link-bağlantı

Okey-tamam

CV –özgeçmiş

* * *

Görüldüğü gibi birçok kelime adeta özenti halinde başka dillerin kelimelerinin seslenişinin Türkçe yazılışı bizde ayrıca kelime-dil olmuş. Şimdi ben buna saçmalığın karesi desem ne dersiniz? Link yerine bağlantı dersiniz artık bundan sonra, benim hatırıma, Türkçe’nin hatırına.

Hatırlıyor musunuz bir zamanlar compüter deniyordu, hatta bunun okunuşunu tıpkı İngilizler gibi yapmak için Komp’û-tııı diye uzatıp komik olunuyordu. Ben ve benin gibi keçi burcu inatçıları da Bilgisayar diyordu.

Şimdi ben yine keçi burcu gereği inatlaşıyorum ve internet sayesinde dilimize girmeye çalışan ne varsa duruş sergilemeye gayret ediyorum. (Çaba gösteriyorum.)

İnternet sitesi adı okunurken söylenen com.tr uzantısı kam.te re diye söyleniyor. Niye kam ti ar diye söylemiyorsunuz veya niye doğrudan com te re demiyorsunuz diye soruyorum.

Sevgili okur, siz de sorun, olur mu? ‘Türkçesi varken’ i anlamak dilde ırkçılık değildir. ‘Türkçesi varken’ çalışmasına katkı koyalım. Okey mi?! Şaka şaka. Tamam mı?