Stratejik evrim teorisinden sonra

Yayın Tarihi 01 Ocak 2020

Bütün bu karmaşadan yola çıkarak, büyük Ortadoğu projesinin amacı nedir? ABD'nin Afganistan ve Irak'ta başlattığı yüksek yoğunluklu askeri operasyonlar ile birlikte global güvenlik şemsiyesi de değişmektedir. Stratejik kaynakların bulunduğu bir coğrafyada, tek yönlü bir hareket söz konusu olmamaktadır. 

Bütün bu karmaşadan yola çıkarak, büyük Ortadoğu projesinin amacı nedir? ABD'nin Afganistan ve Irak'ta başlattığı yüksek yoğunluklu askeri operasyonlar ile birlikte global güvenlik şemsiyesi de değişmektedir. Stratejik kaynakların bulunduğu bir coğrafyada, tek yönlü bir hareket söz konusu olmamaktadır. 
İç etkiler: Tarihsel sorunların sürekli bir tartışma kaynağı olarak kullanılması, iktidar mücadelesi, mikro milliyetçilik ve mezhep çatışmaları ile sınır ihtilaflarından oluşmaktadır. İç etkiler bağlamında yaşanan çatışmaların büyük kısmı ise dış etkilerde meydana gelen değişikliklerden etkilenmektedir. 
Dış etkiler: Pazarlardaki talep ve arz ile yaşanan tartışmalardan kaynaklandığı gibi, doğrudan askeri tehditlerden de kaynaklanmaktadır. Rusya ve Çin gibi çok büyük karasal kuvvetlerin bulunduğu bir afro-Asya alanında askeri karşıtlıklar, genellikle doğrudan olmayan yöntemlerle olmaktadır. Bu kıta alanını çevreleyen okyanus ortamında yüksek kapasiteli deniz gücüne sahip ABD'nin karasal ilişkisi ise yeni bir şemsiyeyi gerektirmektedir. Barış ve refah paylaşımının bulunmadığı bir ortamda askeri ortaklıkları kurmak ve ABD anavatanına dönük tehditleri  kaynağında önlemek ciddi zorluklar getirmektedir. Çünkü bu önleyici konuşlanma stratejisi için gerekli politik ortam, sosyal bir tabana da sahip olmak zorundadır. ABD için bu ihtiyaç, hem yeni bir kamu diplomasisi hem de askeri unsurlarla desteklenen bir yeniden yapılandırma uygulamaları ile mümkün olacaktır. Bu ise hem coğrafi tanım hem de sosyal konulardaki tanımlamalar açısından yeni bir konsept ile gerçekleşebilecektir. Büyük Ortadoğu projesi, bu konseptin tasarlaması, planlaması ve uygulama adımlarını başlatması noktasında bir ilk adımdır. 
Peki büyük Ortadoğu projesinin hedefleri nelerdir, nasıl sıralayabiliriz? Bunu da haftaya okuyalım.