Pazarlar kısıtlanınca

Yayın Tarihi 12 Mayıs 2021

Evet bu sezonda yani yaz sıcaklarının başladığı süreçte pazar yerleri sadece cumartesi günleri açılırsa ne olur?

Sorunun cevabı basit; 'Her şey birbirine karışır, kördüğüm olur.'

Tarım ile uğraşanlar çok iyi bilirler, tarlada veya serada yetiştirilen ürünlerin üretimlerinde ortaya çıkan artışlar veya azalmalar tamamen iklim şartlarına bağlıdır. Sıcaklık ve ışık ise bu koşulların başında yer alır. 

Tarlada veya seralarda devam eden üretim, Mayıs ayı ile birlikte (havaların ısınmasıyla) iyice artmaya başlar.

Sebzelerde ve meyvelerde meydana gelen bu artışlar ürünlerde acil hasatı ve tüketimi mecbur kılar.

Daha net anlaşılması için olayı sırasıyla şöyle açıklayabiliriz;

* Tarlada, serada veya ağaçta yenebilecek seviyeye gelen ürünlerin öncelikle acilen toplanması gerekir

* Toplanan ürünler çeşitli ambalajlarla veya dökme olarak (karpuz gibi) hemen sebze ve meyve hallerine sevk edilmelidir.

* Toptancı hallerine ulaşan ürünler yine vakit geçirmeden pazarcılara, manavlara veya marketlere pazarlanınca zincirin ilk bölümü tamalamlanmış olur. 

* Artık sıra zincirin son halkasına gelmiştir. Yani, son aracı vasıtasıyla ürünler tüketiciyle buluşturulur.

Bu son halkadaki işlem ile ürünün hasat edilmesi ve tüketilmesi süreci tamamlanmış olur.

Yani, ilk ve son nokta arasında hiç bir sıkıntı ve problem yaşanmamıştır ve ürün zarar görmemiştir.

Ayrıca arıza yaşanmadan gerçekleşen sirkülasyon sonucunda üretici, ürünü elinde kalmadığı (çöp olmadığı) için tüketici de istediği ürünü normal fiyatlarda elde edebildiği için mutludur.        

Tüm bu işlemlerin mükemmel bir şekilde işleyip, sonuçlanabilmesi için yukarıda belirttiğim maddelerin eksiksiz gerçekleşmesi şarttır.

Aksi durumda zincirin halkalarından birinin kopması halinde ortaya hem büyük bir zarar çıkacıktır hem de hiç bir kesim sonuçtan mutlu olmayacaktır.

Halkalardan birinin kopması demek; mesela, ürünlerin toplanmaması olabilir. Çeşitli nedenlerden ötürü ürün ya tarlada ya serada ya da ağaçta kalır, bozulur.

Veya, ürün toplanır hallere sevk edilemez. Mesela, yollar kapalıdır, nakliye aracı yoktur gibi. Bu durumda da toplanan ürün üretim bölgesinde kalır.

Veya, ürün toplanır, hallere gönderilir ancak hallerde alıcı (manav, pazarcı, market) bulamaz. Sokağa çıkma yasağı veya kapanma kararı vb gibi gelişmeler nedeniyle bu kez de ürünler halcilerin ellerinde kalır.

Tüm yazıyı değerlendirdiğinizde özellikle Mayıs-Eylül döneminde yani hava koşullarının ürünü bollaştırdığı ve dayanma gücünü azalttığı bu süreçte alınacak kararların ne kadar önemli olduğunu takdir edeceksiniz.  

Tüketilmeye hazır hale gelmiş hiç bir ürün ne serada ne tarlada ne de ağaçta kalamaz. Zamanında toplanmazsa, bekletilirse bozulur, dökülür veya çürür.

Bu durumda zincirin içinde yer alan tüm halkalar olumsuz etkilenir. Zararın ötesinde, tüketici boyutunda yokluk gibi bir risk bile yaşanabilir.

***

Pazarlar kapalı, marketler açık ise bir başka tehlike ortaya çıkabilir.

Pazarların kapalı olduğunu öğrenen üretici, riske girmemek için ürününü hallere göndermez ayağına gelen toptancı alıcılara satar.

Pazarlar kapalı ancak marketler açık durumunda, üretim bölgelerinden satın alınan ürünler marketlerde acaba yüzde kaç karla satılacaktır. Bunun kontrolü varmıdır veya kim yapacaktır? Bu soruların cevabını maalesef bilmiyorum.

Kapanma sürecinde, üreticilerin ve tüketicilerin şikayet ettikleri konu tam da bu nokta.

Yani, bir tarafta çok düşük fiyatlara karşın alıcı bulamayan ürünler, diğer yanda aynı ürünlerin okkalı fiyatlarla pazarlanması gibi.

Sonuç; Bu nedenlerle, sektörle ilgili alınacak kararlar çok yönlü ve titizlike araştırılmalıdır.....