KOBİ’lerde inovasyon ve AR-GE faaliyetleri

Yayın Tarihi 05 Mayıs 2021

 

KOBİ’ler kısıtlı yatırım imkanları ile üretim yapmaları, inovasyona yatkınlıkları, yarattıkları katma değerleri ve yaptıkları yatırımlarla dünya ekonomisinin sürükleyicisi durumundadırlar. KOBİ’lerin inovasyona yatkınlıklarını arttırmak için çalışanların yeni teknolojilerle uyumlaştırılması, kullanılan hizmetlerde bilgi ve teknolojinin verimli bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Günümüzde, web sitesi sahipliği ve e- ticaret KOBİ’lerin kullandığı en temel Bilgi İletişim Teknolojileridir. KOBİ’lerin Bilgi İletişim Teknolojilerini (BİT) etkin bir biçimde kullanmalarını sağlamak için yasal düzenlemeler de getirilmiştir.

Ocak 2011’de kabul edilen 6102 sayılı ticaret kanununa göre sermaye şirketlerinin internet sayfası açma zorunluluğu bulunmaktadır. Günümüzde KOBİ’lerin de temel Bilgi İletişim Teknolojilerini aktif biçimde kullandıkları görülmektedir. Sürdürülebilir sosyal ve ekonomik kalkınmaya olumlu katkılar sağlayan KOBİ’ler daha öncede değindiğimiz gibi piyasa koşullarına uyum sağlayabilen esnek yapıları ile ekonominin sürükleyicisi durumundadır.

KOBİ’lerin Ar-Ge ve Yenilikçi Faaliyetlerini Destekleyen Programlar

KOBİ’lerin aldıkları Ar-Ge destekleri Ar-ge seviyeleri ile doğrudan bağlantılıdır. KOBİ’ler Ar-Ge seviyelerine göre 3 gruba ayrılmaktadır:

* Düşük Ar-Ge KOBİ’leri,

* Orta derecede Ar-Ge yapan KOBİ’ler,

* Yoğun Ar-Ge KOBİ’leri.

 

KOBİ’lerin Ar-Ge ve Yenilikçilik konularında farkındalıklarının artırılması, BİT kullanımındaki yetersizliklerinin giderilmesi, mali araçlar ve kredi kullanımı, finansal kaynaklara erişimdeki güçlük gibi yaşadıkları temel sorunlara çözüm bulabilmek, bürokratik düzenlemelerin yenilenmesi ve basitleştirilmesi sureti ile girişimciliğin ön plana çıkarılması ve KOBİ’lerin inovasyona açık ve yenilikçi bir yapı ile rekabete açık hale gelmesi için pek çok kuruluş destek programları düzenlemektedir.

KOBİ’lerin Ar-ge ve Yenilikçiliğinin desteklenmesi adına, Maliye Bakanlığı ve SGK 5746 no.lu Kanun kapsamında Ar-ge indirimi, gelir vergisi stopajlı teşviki, sigorta primi desteği, damga vergisi istisnası, rekabet öncesi işbirliği gelir vergisi desteği, Ar-Ge desteklerine ilişkin gelir vergisi muafiyeti sunmaktadır.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı da gelir vergisi muafiyeti ile KOBİ’lere destek sağlamaktadır. Bunlarla birlikte Tubitak, TPE, KOSGEB, TTGV ve Avrupa Komisyonu da geliştirdikleri çeşitli programlarla KOBİ’lere ArGe ve Yenilikçilik alanlarında destek sağlamaktadır. Ülkemizde Türk markalarının yurt dışında desteklenmesi amacı ile de bazı programlar geliştirilmiştir. Bunlardan en önemlisi hiç şüphesiz Türkiye’de katma değeri üretilmiş ürünlere iç ve dış rekabette üstünlük sağlamak amacı ile TURQUALITY®’nin desteklenmesi programıdır. Bu bağlamda patent, faydalı model ve endüstriyel tasarım tesciline ilişkin harcamaları ile TURQUALITY® sertifikasını haiz markalarının yurtdışında tescili ve korunmasına ilişkin giderleri, ürünleri ile ilgili kalite belgeleri ile insan can, mal emniyeti ve güvenliğini gösterir işaretlere ilişkin harcamaları, TURQUALITY® sertifikasını haiz markalı ürünleriyle ilgili olarak istihdam edilen moda/endüstriyel ürün tasarımcısı giderleri , reklam, tanıtım ve pazarlama faaliyetleri ve daha pek çok hususa dair gider Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından 5 yıl süreyle desteklenmektedir.

Küresel dünyanın artan rekabet ortamında KOBİ’ler pek çok riskli girişimin ve yeniliğin ardındaki güç konumundadır. Ancak ekonomiye olan katkılarına kıyasla sahip oldukları kısıtlı imkanlar göz önünde bulundurulduğunda KOBİ’lere verilen desteğin artırılması ekonominin büyümesi açısından önemlidir. KOBİ’lerin katma değeri yüksek ürünler için, teknoloji ile bütünleşik, yenilikçi üretim sistemlerini kullanmaları ve bunun başarabilmeleri için de Ar-Ge çalışmalarına gereken önemi vermeleri gerekmektedir.