Kısa çalışma ödeneği

Yayın Tarihi 26 Mart 2020

Değerli Okuyucularımız, İŞKUR, resmi web sitesinden (https://www.iskur.gov.tr/isveren/kisa-calisma-odenegi) Çin Halk Cumhuriyeti’nin Vuhan kentinde ortaya çıkan ve birçok ülkede tesirini gösteren yeni tip Koronavirüsün (Kovid-19) olası etkileri dikkate alınarak, dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlardan ileri gelen zorlayıcı sebep kapsamında kısa çalışma uygulaması başlatılmış olduğunu duyurmuştur.

Değerli Okuyucularımız,

İŞKUR, resmi web sitesinden (https://www.iskur.gov.tr/isveren/kisa-calisma-odenegi) Çin Halk Cumhuriyeti’nin Vuhan kentinde ortaya çıkan ve birçok ülkede tesirini gösteren yeni tip Koronavirüsün (Kovid-19) olası etkileri dikkate alınarak, dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlardan ileri gelen zorlayıcı sebep kapsamında kısa çalışma uygulaması başlatılmışolduğunu duyurmuştur. 

Kısa çalışma uygulaması ve kısa çalışma ödeneği nedir, nasıl yararlanılır? 

  •     4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Ek Madde 2, 
  •     Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneğine İlişkin Yönetmelik,
  •     4857 sayılı İş Kanunu m.40

de düzenlenmiştir. İŞKUR’un resmi web sitesinde detaylıca izah edilmiş, ELEKTRONİK POSTA yoluyla başvuru imkânı sağlanmıştır.  İŞKUR’un WEB sitesindeki açıklamaların en başında,

  •     Sıkça sorulan sorular linki, 
  •     Kısa çalışma talep formu, 
  •     Kısa çalışma yaptırılacak işçilere ilişkin liste,
  •     Elektronik başvuruların yapılacağı elektronik posta adresleri listesi, 

yer almıştır. Özetlersek; 

  •     İşyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir (1/3) oranında azaltılması,
  •     İşyerinin faaliyetinin tamamen veya kısmen, EN AZ dört (4) hafta durması,

Halinde, sigortalı işçilere üç (3) ayı aşmamak üzere çalışmadıkları dönem için gelir sağlayan bir devlet desteğidir.  Kısa çalışma kapsamında:  

  •     Kısa çalışma ödeneği,

    Genel Sağlık Sigortası primi ödenmesi desteği sağlanmaktadır.  

Kısa çalışma ödeneği sürerken emekli olanlar, askere gidenler, geçici iş görmezlik ödeneği bağlananların kısa çalışma ödeneği kesilir. 

Kısa çalışma başvuruları, işçiler adına işverenler tarafından yapılır. İşçiler kısa çalışma talebinde bulunamaz.

Bir önemli husus da, yararlanacak işçinin kısa çalışmanın başladığı tarihte, çalışma süreleri ve prim ödeme şartlarını sağlamış olması gerekir. Prim ödeme şartları işçinin kısa çalışmanın başladığı tarihte, 4447 sayılı Kanunun 50’nci maddesine göre önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olanlardan son üç yıl içinde en az 600 gün süreyle işsizlik sigortası primi ödemiş olanların yararlanabileceği ifade edilmektedir. 

Ancak dün koronavirüsün ekonomiye etkilerini azaltmak için açıklanan tedbir paketinde yer alan düzenlemeleri de içeren 15 yeni madde torba kanun teklifine eklenerek TBMM'de kabul edildi.  Bu maddede esnek çalışma konusunda şu madde yer aldı:

"Kısa çalışma ödeneğinden faydalanmak için son 3 yılda prim gün sayısı 600 günden 450’ye, çalışma süresi 90 günden 60 güven indirildi. Bu koşulu taşımayanlar, kısa çalışma süresini geçmemek üzere son işsizlik ödeneği hak sahipliğinden kalan süre kadar kısa çalışma ödeneğinden yararlanmaya devam edecek. Kısa çalışma uygulamasından yararlanabilmek için işyerinde kısa çalışma uygulanan dönemde, işveren tarafından işçi çıkarılmaması gerekecek. Başvurular, başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde sonuçlandırılacak. Bu konudaki başvuru tarihini, Cumhurbaşkanı 31 Aralık 2020'ye kadar uzatabilecek."

Başvuruların işyerine gidilmeden de belge üzerinden hızlı bir şekilde sonuçlandırılabilmesi için koronavirüsten olumsuz etkilenildiğine dayanak teşkil eden belgelerin başvuruya eklenmesi önem taşımaktadır. Gerektiğinde işverenle irtibata geçilerek ilave belgeler talep edilebilecektir. İşverenlere başvurusunun alındığı yine aynı yolla en kısa sürede bildirilecek ve başvurular uygunluk tespiti amacıyla Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına gönderileceğini; tüm incelemelerin başvuru evrakı ve ekleri üzerinden ve tespit tutanağı düzenlenmeksizin gerçekleştirileceğini; eksiklik varsa işverenle elektronik ortamda irtibata geçileceğini; Cumhurbaşkanlığı, Bakanlıklar veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından faaliyeti durdurulan işyerleri ile ilgili olarak yapılan uygunluk tespiti incelemelerinde, işyerlerinin sadece bu kapsamda olup olmadığına ilişkin belgelerin yeterli olacağını; İşverenlerin yönetimsel kararları çerçevesinde faaliyeti durdurulan veya azaltılan işyerleri ile ilgili olarak yapılan uygunluk tespiti incelemelerinde ise, durumu ortaya koyacak ilgili belgelerin yeterli olacağı; yeni tip korona virüsten olumsuz etkilendiği gerekçesiyle kısa çalışma talep eden işverenlere başvurularının sonucunun elektronik posta yoluyla bildirileceği, talebi uygun bulunan işverenlerin, Kurumca bildirilen sürede Kısa Çalışma Bildirim Listesini güncelleyerek başvuru yaptıkları İŞKUR biriminin elektronik posta adresine göndermeleri gerektiği bildirilmiştir. 

Kısa Çalışma Ödeneği Süresi, Miktarı, Ödenmesi ve İşçinin Geri Çağırması:

Günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son oniki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının % 60’ıdır. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının % 150’sini geçemez. Her ayın 5 inde PTT Bank aracılığıyla ödeneceği bildirilmiştir. 

Kısa çalışma yapılan süreler için, kısa çalışmaya tabi tutulan işçiler adına SGK Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ile eksik gün gerekçesi “18-Kısa Çalışma Ödeneği” olarak bildirilir.

Ödemeler, 4857 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (III) numaralı bendi ve 40 ıncı maddesinde öngörülen bir haftalık süreden sonra başlar. Bu bir haftalık süre içerisinde ücret ve prim yükümlülükleri işverene aittir.

Kısa çalışma yapan işçinin çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücret ve kısa çalışma ödeneği miktarı, kısa çalışma yapılan süreyle orantılı olarak işveren ve Kurum tarafından ödenir.

İşverenin, kısa çalışma uygulaması devam ederken, normal faaliyetine başlamaya karar vermesi halinde durumu Kurum birimine, varsa toplu iş sözleşmesi tarafı işçi sendikasına ve işçilere altı işgünü önce yazılı olarak bildirmesi zorunludur. 

Bir an önce herkesin sağlıkla içinde işinin başına dönmesi dileğimle,

Saygılar sunarım