İzmir'de kentsel dönüşüm rekabeti-2

Yayın Tarihi 13 Nisan 2017

İzmir’de siyasete gömüldüğümüz şu günlerde gerçek gündemle ilgili yazılar bilmem ne kadar okunup ilgi görüyor ama biz yine de yaşamla ilgili gündemin dayattıklarını irdelemeye devam edelim.

Kentsel dönüşümle ilgili yazımdan sonra konuyla ilgili biraz kıpırdanma oldu. Sanırım referandumdan sonra konu iyice gündemimizden düşmeyecek. Tartışmaya ve görüş teatisinde bulunmaya devam edeceğiz.

Gazeteci-patron geleneğinin temsilcisi Ömer Dinçer “Kentsel Dönüşememe” başlıklı yazısı ile gündeme katkı koydu. Ciddi eleştirel yaklaşım içeren yazıdan bir alıntı yapıyorum:

“Bitişik nizamın kenti iyiden iyiye boğduğu bu yıllarda hala aynı mantıkla yürüyen yeni nesil binalar şehrin önümüzdeki 30 yılına da kötü anlamda damga vuruyor. Hala Büyükşehir ve ilgili bakanlıklar tarafından bu yasayı düzeltmeye yönelik bir takım çalışmalar bekliyorum. Allah aşkına biri açıklasın, Kordon'daki binaların tümünü yıkıp yerine yine bitişik nizamda aynı binaları güncellenmiş olarak diksek bunun adına nasıl kentsel dönüşüm diyebiliriz. Bu olsa olsa bina yenilemedir. Kenti sağlıklı yapılara kavuşturur fakat kent estetiğine bir kuruş katkısı yoktur. Çünkü 60'lı yıllarda yapılan bitişik nizam yanlışlığını bugün de sürdürmüştür.”

                       *   *   *

Kentsel dönüşüm rekabeti sadece merkezi hükümet ile yerel yönetim arasında değil müteahhitler arasında da var. Müteahhitler maalesef kentsel dönüşüme iş-istihdam-rant-üçgeninden bakıyor. Kendi açılarından haklı olabilirler ama yasa bina yık-yerine yap anlayışında değil. Vatandaş için bu yeterli olsa bile yarın başka talepler gelecek. Mesela bir ilçemizde, örneğin Karabağlar’da müteahhitlerin görüşü ve eleştirileri şöyle:

“Karabağlar’da  58 mahallemiz var 15 tanesi çevre ve şehircilik bakanlığı kapsamında kentsel dönüşüm projesi kapsamında. Diğer kalan mahallelerin planları ise devam ediyor. Planların sektörümüze ne tür katkısı olur tartışılır. Karabağlar şu anda nüfus olarak yeterli potansiyeli yakalamış bir ilçe. Dolu bir ilçeye nasıl bir planlama yapılabilir. Bunu iyi bilmek gerekiyor. Zamanında insanlar elektrik, su bağlamış, evini yapmış... Buralara gidilerek kentsel dönüşüm yapılmak isteniyor. Ancak şöyle bir sıkıntı çıkıyor. 4 katlı bir yapısı olan mülk sahibine kentsel dönüşüm ile istediğini veremiyoruz. Ayrıca emsal oranında inşaat izni veriliyor. Bu emsal kararının da Karabağlar'a yetmeyeceğini düşünüyoruz. Bu oranın tekrar gözden geçirilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Bu konularda Karabağlar Belediye’sinin yardım etmesi gerekiyor.”

                      *   *   *

Sadece bireysel müteahhitler değil, federasyon da uzun zamandır uyarı ve eleştirilerini kamuoyu ile paylaşıyordu. Kasap et derdinde koyun can derdinde misali her kesim konuya farklı açıdan yaklaşıyordu. Müteahhitler federasyonu başkanı Necip Nasır geçen yıl uyarı ve istemlerini şöyle dile getiriyordu: “Çözüm olarak 6306 sayılı yasa ile 5393 sayılı yasanın 73'üncü maddelerini birleştirerek çift başlılığı ortadan kaldırıp, 6306 sayılı yasanın eksikliklerini giderecek yeni bir yasa yapılması gerekiyor. Kentsel dönüşümün başarıya ulaşması için tüm aktörlerin uyumlu ve birlikte çalışması önem taşıyor. İzmir'in kentsel dönüşümdeki en büyük eksiği, geleceğe yönelik hala bir master planına sahip olmamasıdır. Üst ölçekli planlar ile alt ölçekli planlar birbiri ile uyumlu değil”

                          *   *   *

Bu uyarılar ne kadar dikkate alındı, ne kadarı uygulandı belli değil. Belli olan önceki yazımda da belirttiğim gibi yasanın içinde ve özünde yer alan dönüşümün sosyal-sanatsal-estetik-çevresel-sağlıklı olanın yoluna devam ettiği.

Uzundere Kentsel Dönüşüm Alanında proje yükseliyor. Bir örnek kentsel dönüşüm ki içinde ticaret, ofis ve otel kompleksinin yanı sıra; Karabağlar Belediyesi ile birlikte yürütülen gençlik merkezi, buz pisti, yarı olimpik yüzme havuzu, basketbol ve futbol sahaları, tenis kortu gibi spor ve eğitim ağırlıklı bir spor kompleksi, sosyal ve kültürel merkezler, pazar alanı, otopark alanları ve yeşil alanlar, tüm sosyal ve teknik donatı alanları, çocuk oyun alanları, spor alanları, yeşil alanlar ve yollar yapılıyor. Kentsel dönüşüme örnekse örnek. İşte örnek. (Kentsel Dönüşüm yazıları devam etmeli, değil mi?)