Hatay, Karabağ, Ege, Akdeniz…

Yayın Tarihi 12 Ekim 2020

Sinema sanatının kült filmlerinden The Matrix’de insanları ortadan kaldırmayı amaçlayan insan görünümlü makinelerden biri olan Ajan Smith, insan olarak kalmış ve makinelerin köleleştirmesine direnenlerin lideri Morpheus’a “unutulmaz” şeyler söyler:

Sinema sanatının kült filmlerinden The Matrix’de insanları ortadan kaldırmayı amaçlayan insan görünümlü makinelerden biri olan Ajan Smith, insan olarak kalmış ve makinelerin köleleştirmesine direnenlerin lideri Morpheus’a “unutulmaz” şeyler söyler: “İnsanlar neden midemi bulandırıyor biliyor musun?” der; “Bu gezegendeki her memeli, çevresiyle, doğal, içgüdüsel bir denge geliştirmiş durumda, ancak, siz insanlar bunu yapmıyorsunuz! Bu gezegende size benzeyen bir organizma daha var; virüsler! Siz insanlar hastalıksınız; gezegenin kanserisiniz!”

Elbette henüz hala insanız, bu durumda her halde her zaman insandan yanayız ama şöyle bir gerçek var; Hatay’daki yangın kazara çıkmış da olsa, sabotaj da olsa Ajan Smith’in söyledikleriyle çok yakından ilişkili.

***

Karabağ konusu çok çetrefilli. Azerbaycan’ın parçası olan Karabağ, uzun yıllardır Ermenistan’ın oldu bittiye getirdiği işgali altında… Krizin “başrol oyuncuları” her ne kadar Azerbaycan ve Ermenistan gibi görünse de, cumhuriyet tarihi boyunca sınırlarının ötesiyle ilk kez bu kadar çok ilgilenmeye başlayan Türkiye, hepimizin de anladığı üzere konunun baş aktörlerinden biri (Eurovion Şarkı Yarışması’nda şampiyon olan Nigar Cemal yüz milyonlarca insanın gözleri önünde Türkiye bayrağını sallayarak seviniyorsa, Türkiye de Türkçe konuşan bu ülkeye ilgisinde haklı yani!) Diğer baş aktör RusyaSovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği döneminde birliği sağlayan cumhuriyetlerden ikisi olan Azerbaycan ve Ermenistan ile aynı çatı altında yer alan Rusya bir süre suskun durduktan sonra, duruma el attı ve ateşkes (her ne kadar tam uygulanamasa da) ilan edilmesini sağladı.

Rusya’nın bundan sonra atacağı adımlar çok önemli. Ermenistan lideri Paşinyan’ın sokaktan alınıp iktidara getirilen biri olduğu ve Rusya’yı kuşatmayı amaçlayan bir Batı oyunun parçası olduğu düşünceleri bu adımların şekillenmesinde önemli rol oynayacak.

***

Kıta sahanlığı”, “karasuları” “hava sahası” “münhasır ekonomik bölge” gibi kavramların herkes tarafından bilinmesi mümkün değil. Ama bu kavramlar, Türkiye ve Yunanistan var oldukça ülke arasında sorun olmaya devam edecek. Öyle hemen 1-2 “istikşafi görüşme” ile halledilebilecek, 3-5 “negotiation” ile çözüm bulunacak şeyler değil.

Son dönemin moda terimi de “navtex”“Denizcilik uyarı notu” olan navtex son dönemde Türkiye ile Yunanistan arasındaki “görünmez savaş”ın yeni silahı oldu.

Ama keşke, biz, Ege adalarının sözleşmelere aykırı olarak hukuksuz bir biçimde silahlandırılmaları konusundaki navtexlerimiz için böyle bir asıra yakın bir zaman beklemeseydik…

Bugünlük bu kadar… Yeni notlarda buluşmak üzere hoşçakalın.