Gelişmekte olan ülkelerde girişimcilik kültürü

Yayın Tarihi 09 Haziran 2021

İlk toplumlarda doğanın sunduğu imkânlarla ihtiyaçlarını karşılayan insanlar, bu faaliyetlerini tarım toplumunda toprağa bağlı olarak yerine getirmişlerdir. Sonraki aşama olan sanayi toplumunda insanlar toprağın yerine üretim faktörlerine (makine, iş gücü, hammadde, sermaye, doğa) bağlı olarak ihtiyaçlarını karşılamıştır . Bilgi toplumunda ise bilgisayar ve üretim teknolojilerinde meydana gelen gelişmelere bağlı olarak bilgi ve bilgi işçisinin önemli üretim faktörü olmasına yol açmıştır .

Bilgi toplumunda; ülkelerin gelişmesi toplumun refah seviyesinin yükselmesi, girişimcilerin küresel rekabet ortamında yatırımlarını gerçekleştirebilmeleri, teknolojik gelişmelere ayak uydurabilmeleri ihtiyaçları olan bilgiye ulaşma imkanları ve bu bilgiyi mal ve hizmete dönüştürebilme düzeyine bağlıdır. Ekonomik aktivitelerin gelişmesinin ve değişmesinin doğasında önemli bir üretim faktörü olarak bilgi sermayesinin artan kullanımıdır .

Gelişmekte olan ülkeler açısından iktisadi gelişme özellikle bilginin emtialaştırılması başka bir deyişle ticari mal ve hizmete dönüştürülmesi konusunda girişimcilik ayrı bir öneme sahiptir. Diğer taraftan yeni bir girişimde bulunma yada mevcut girişimlerini büyütme aşamasında yatırım yapılan yada faaliyette bulunulan ülkenin sosyo-kültürel, siyasi ve ekonomik yapısı, vergi sistemleri, sahip olunan varlıklar ve fonları, faiz oranları, eğitimi büyük önem arz etmektedir.

Girişimcilerin özendirilmesine ve aynı zamanda ‘Girişimcilik Kültürünün’ oluşmasına yönelik teşvikler, yasal düzenlemeler, sermaye kaynaklarına kolayca ulaşma imkanları vb. uygulamalar yapılmaktadır. Bu bağlamda girişimcilik kültürü; girişimciye yeni bir statü veren, yaptıklarının veya üstlendiği riskin karşılığının ödemesini ya da paylaşmasını garanti eden, başkalarından kendisine iş imkanı sağlamasını beklemek yerine başkalarına iş imkanı sağlayan yeni bir toplumun oluşmasını sağlayan yapı olarak ifade edilebilir .

Girişimcilik kültürünün oluşmasında girişimci başrolü oynamaktadır. Girişimci klasik anlamda insan ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla mal ve hizmet üretmek için üretim faktörlerini bir araya getirip faaliyete geçiren kişi olarak tanımlanabilir. Başka bir tanıma göre finansal riski üstlenen kişi olarak ifade edilmektedir.

Toplumun gelişmesinde yeni bir iş ortaya çıkarma (yenilik) veya geliştirme sürecinde en kritik rolü girişimcinin davranışları oynamaktadır. Başka bir deyişle girişim sahiplerinin davranışlarına bağlı olmaktadır. Girişimcinin davranışları ise girişimini yapacağı çevre (coğrafya, arkadaşlar vb.), ekonomik koşullar ve günlük ekonomik faaliyetler etkili olmaktadır . Ayrıca girişimciliğin mantıksal çerçevesinde eğitim ve öğretim anahtar bir rol oynamaktadır. Girişimin başarısı ise sistematik ve sistematik olmayan riske (başarısızlık riski) bağlıdır . Sistematik risk ekonomi içerisinde yer alan bütün girişimcileri aynı yönde etkilemektedir. Örneğin, genel ekonomik şartlar ile para ve maliye politikaları vb sayılabilir. Girişimcilerin bu riskten kaçınma, kontrol etme imkânları yoktur. Sistematik olmayan risk ise girişimcinin faaliyette bulunduğu sektöre veya firmaya özgü bir risktir. Örneğin teknolojik buluşlar, tüketici tercihlerinde meydana gelen gelişmeler, sektöre yeni rakiplerin girmesi vb sayılabilir. Sistematik olmayan risk kaçınılabilen ve kontrol altına alınabilen risktir. Sistematik riskin başlıca kaynakları finansman, faaliyet, yönetim ve sektör riskidir . Girişimcinin fırsatların belirlenmesiyle başlayan yatırım aşamasından üretim aşamasına kadar geçen bütün süreçleri çok iyi planlaması, analiz etmesi ve en önemli ise yatırımı ve faaliyetlerinin finansmanı için uygun finansman etütlerinin yapılması ve seçimi riskin ve geleceğin belirsizliğin minimize edilmesinde büyük önem arz etmektedir. Girişimin başarımında, yeni bir risk veya genişleme kararının alınmasında en önemli adım iş planının hazırlanması , teknolojik uyum, yönetim yapısı, uygun finansman seçeneklerinin belirlenmesi vb aşamalarını içermektedir. Bir iş planının hazırlanması risk sermayedarının ikna edilmesinde en önemli ilk adımı oluşturmaktadır.

Bir iş planının hazırlanmasında özetle şu aşamaların izlenmesi gerekir.

İşin Tanımlanması Analizi

Riskin genel tanımı ( ürün veya hizmet bazında)

  1. Sektör analizi

  2. Şirket geçmişi ve mevcut durumu

  3. Hedefler / Potansiyel riskler / Vazgeçme noktası

  4. Ürün veya hizmetin taklit edilebilirliği

Pazar Analizi

1- Araştırma ve Analiz

A. Hedef pazar ( Müşteriler )

B. Pazar tip ve eğilimleri

C. Rekabet anlayışı

D. Pazar paylaşım varsayımı

2- Pazar Planı

A. Pazar stratejisi : satış ve dağıtım

B. Fiyatlama

C. Reklam ve promosyonlar

Araştırma, Dizayn ve Geliştirme Süreci

A. Geliştirme ve dizayn planları

B. Teknik araştırma sonuçları

C. Araştırmada ihtiyaç duyulan yardımlar

D. Maliyet yapısı

Üretim Süreci

A. Yer analizi

B. Üretim ihtiyaçları : Alet ve ekipman

C. Tedarikçiler / nakliye

D. Emek desteği

E. Üretim maliyet verileri

Yönetim süreci

A. Yönetim takımı: Anahtar personel

B. Yasal statü: Tedarik sözleşmeleri, işçi sözleşmeleri, şirket hukuki yapısı vb.

C. Yönetim kurulu, danışmanlar vb

Tehlike / Risk Süreci

A. Potansiyel problemler

B. Engeller ve riskler

C. Alternatif yatırım davranışları

Finansal Süreç

Finansal tahmin

  1. Kâr ve/ veya zarar

  2. 2- Nakit akışı

  3. 3- Kâr / zarar analizi

  4. 4- Maliyet kontrolleri

B. Fon kaynakları ve kullanımı

C. Bütçeleme planları

D. Finanslama yapısı

Vazgeçme noktası

A. Zamanlama ve itirazlar

B. Yatırımdan vazgeçme noktası

C. Sürecin sonu

Kurumların (bakanlık ,kosgeb vb.) proje ,iş planı kapsamında vereceği teşvik ve hibelerin kazanımında girişimcinin yukarıda belirttiğimiz şekilde işplanı hazırlamasına göre verilir.

Doğru işplanı için buna göre eğitim alınması işleyişi kolaylaştıracaktır.