Binali Yıldırım’dan çılgın projeler!

Yayın Tarihi 25 Şubat 2014

30 Mart 2014 mahalli seçimlerine bir aydan biraz fazla süre kala adaylar projelerini sunmaya başladılar. AKP İzmir Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Binali Yıldırım dünkü basının ortak deyimi ve manşeti ile “çılgın projeleri”ni açıkladı.

İzmir’in Osmanlı’ya geçişinin tarihi denilen 1414 yılına atıfla 1414 proje açıklayan Binali Yıldırım ‘bunların her birine bir dakika ayırsam günler yetmez’ dedi.

Tabii bir yazı ile bu kadar çalışılmış, yoğun araştırma ve emek ürünü olan projeleri değerlendirmek yetmez. Öyleyse şimdilik eleştiri ve önerilere geçmeden ama bu objektif değerlendirme hakkımızı saklı tutarak var olanı halka tanıtmak gerek.

Binali Yıldırım’ı İstanbul’da İDO Genel Müdürlüğü döneminden tanıyorum. Fakat daha sonra bir diyalog fırsatım olmadı. Kamuoyunun da bildiği gibi tam bir görev adamı, hizmet adamı. Bugüne kadarki çalışmaları yine eleştiri hakkı saklı kalmak kaydı ile ortada. Yiğidi öldür ama hakkını ver. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Devlet Demiryolları’nın ortak projesi olan Aliağa-Menderes raylı sistem İZBAN hattı onun iyi niyetli gayretleri ile bitti. İBB Başkanı Aziz Kocaoğlu her fırsatta Binali Yıldırım’a İZBAN’a katkılarından ve sorunları çözüme yanaşmasından dolayı teşekkür etti. Hatta İZBAN açılış broşüründe Başbakanın değil, Binali Yıldırım’ın resimlerine yer verdi. Yine hatta Kocaoğlu kendi arkadaşlarınca, Binali Yıldırım’ı öne çıkarmakla eleştirildi. Bir nevi Aziz Kocaoğlu belediye başkanlığı seçiminde kendi rakibini kendi elleriyle yarattı. Hatta hatırlayın adaylığını açıklamayı bekletti ve Binali Yıldırım adı açıklanır açıklanmaz aynı gün hemen yaptı. Bu bir tesadüf değildi.

1414 projenin bütününe neden “çılgın projeler” dendi? Bu deyim övmek için mi söylendi, yermek için mi söylendi?

İstanbul Kanal Projesi için de çılgın proje denmişti, ona atıf mı vardı?

AKP Buca Belediye Başkan Adayı Cemil Şeboy “Açıklanan projeler, İzmir’i Türkiye’nin 1 numaralı şehri haline getirir. Projelerin hiçbiri çılgın ya da ütopik değil. Hepsi yapılabilir. Ama bunu yapacak kişiye, planlamalara ve güce bağlı olarak. İşte Binali Yıldırım, bu projeleri hayata geçirebilecek sayılı kişilerden biridir. İzmirlilerin bu şansı iyi değerlendirmesini diliyorum” diye değerlendirmesini yaptı.

İzmir Körfezi Tüp Geçişi, asmalı köprü geçişi vs. büyük projeler 1980’lerden beri İzmir’in hayali. Aydın otobanını Çanakkale ve Avrupa’ya bağlayacak projeler yerel yönetimlerin boyunu hayli aşan, ancak merkezi yönetimin yapabileceği işlerdendir. Zaten bu yüzdendir ki bugüne kadar ne yerel yönetimler ne de merkezi hükümetler bu işlere girişmediler. Limana uzanan otoban viyadük ayaklarının hali içler acısı olarak hala ortada duruyor.

Binali Yıldırım’ın 1414 projesini İzmir’de en iyi değerlendirecek iki kişi var: Burhan Özfatura ve Yüksek Çakmur. Onların görüşü sanırım bizim görüşümüzden çok daha içerikli olacaktır. Çünkü bu büyük projelerin gerçekçi olup olmadığını ve bugüne kadar neden yapılamadığını en iyi onlar bilir.

Aslında füturizm, ütopyacılık güzeldir; kendi tanımlarıyla kaldıkları sürece. Kendi tanımını aşan yüklemeler yaptığımızda gerçekçilikle karşılaşırız.

30 Mart’ta seçilecek olan başkan hangi adaysa diğer adayların projelerini etüt etmeli. Onlardan yararlanmalı. Olurlarla olmazları ayırmalı. Öncelikleri sıralamalı.

Binali Yıldırım’ın projeleri Cemil Şeboy’un da dediği gibi planlamalara ve güce bağlı olarak gerçekleşir. Bu güç de tabii ki hükümet gücüdür. 2015 yılındaki genel seçimde hatta 2015 yılından önceki olası bir erken genel seçimde mevcut hükümetin gücü devam ederse “Yüzyılın şehircilik hareketi” hayata geçer.

Bu kadar büyük projeler tabii ki bedava olmayacak, parayla yapılacak. Peki, ne kadar para gerekiyor? Cevabı Binali Yıldırım veriyor:

“Projeleri büyük oranda biz kamu-özel ortaklığı ile yapacağız. Bazı projeleri de merkezi hükümetle birlikte yapacağız. 65 milyarlık toplam proje içerisinde kendi kaynaklarımızla yapacağımız miktar 14–15 milyarı geçmiyor.''

Bir de zaman konusu var tabii. Zaman, para kadar önemli. Bu projeler ne kadar zamanda gerçekleşecek? 5 yıl yeter mi, yani bir dönem belediye başkanlığı yeter mi? 1414 proje için 5 yılın yetmeyeceği ortada.

Bu projeler için doğrusu ben heyecanlandım. Keşke gerçekleşse dedim. Körfezden asmalı köprüden karşıya geçsem, tüp geçitten geçsem dedim. Japonya’da oluyorsa, Hong Kong’ta oluyorsa bizde neden olmasındı?

Bakalım İzmir bu çılgın projeleri nasıl karşılayacak? Diğer partilerin acele açıklamaları dışında irdelemeli değerlendirmeleri neler olacak? Meslek odaları ne diyecek? Onları da görmek lazım. (Devamı var…)