Haberler > Güncel

Yayın Tarihi: 11 Nisan 2021 - 12:00

Tosun'dan kritik 104 amiral ve erken seçim yorumları

Siyaset Bilimci Prof. Dr. Tanju Tosun, 104 emekli amiralin bildirisi, erken seçimi Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeniden adaylığına dair önemli açıklamalarda bulundu.

 Halime ERDOĞAN / YENİGÜN - Türkiye’de askeri otorite – sivil otorite ilişkileri konusunda master tezi yazan Siyaset Bilimci Prof. Dr. Tanju Tosun, 104 emekli amiralin yayınlamış olduğu bildiriyi değerlendirdi. Türkiye’de bundan sonraki süreçte bir darbe girişiminin mümkün olmayacağını belirten Tosun, “Türkiye’de askeri darbeler dönemi, özellikle sivil denetimin çok güçlü olması dolayısıyla mümkün değildir. Sadece anayasa, yasalar değil 15 Temmuz darbe girişimi de göstermiştir ki, Türkiye’de bundan sonraki süreçte askerin sivil siyasete müdahalesi mümkün olmayacak. Bu açıdan bu bildirinin yayınlanması, askerlerin Türkiye’nin dış politika gündemi hakkında düşünce belirtmeleridir. Bunu bir darbe girişimi olarak değerlendirmek son tahlilde yargının vereceği karardır ama bir tarafta yeni anayasa, hukuk, hak, özgürlük derken diğer tarafta insanların düşüncelerini aktarması kadar doğal bir şey olmaması gerekir. Tabi düşünce aktarımının da gece saat 01:30’da yanlış anlaşılmalara vesile olacak şekilde de yapılmaması gerekiyor. Konu asker olunca, emekli ya da görev başında olsun, siyasal iktidarın geçmişte yaşadığı birtakım deneyimler var. Bu deneyimlerden duygusal olarak da bir etkilenme söz konusu, bağlamı bu noktaya çekme gibi bir durum da ortaya çıkıyor. Bu anlamda Türkiye’de tüm kesimlerin anayasal sınırlar içinde düşüncelerini özgürce ifade etmeleri çok olağandır. Bu ifade etme biçimi bir takım soru işaretlerine neden olacak şekilde de olmamalıdır. Buna da dikkat etmek gerekir” dedi.

“ERKEN SEÇİM İSTEYEN SEÇMEN DAHA FAZLA”

Muhalefet tarafında sıklıkla yapılan erken seçim çağrısına dair önemli açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Tanju Tosun, “Geçmiş yıllarda Türkiye’de alınan erken seçim kararları bu konuda değerlendirme yapmak için bir referanstır. Geçmişte parlamentonun erken seçim kararı almasındaki en önemli süreçlerden biri iktidarı oluşturan parti ya da koalisyon ortaklarından birinin genel başkanlık yapısında bir değişikliğin gerçekleşmesidir. CHP'de Deniz Baykal istedi, Türkiye erken seçime gitti. Siyasi partilerde genel başkan değişimi, erken seçime gitmede etkili olabiliyor. Erken seçimde ikinci etken ise ekonomik koşulların çok kötüye gitmesi durumudur. Bu durumda da genellikle iktidar partisinin erken seçime gitmeme eğilimi daha fazladır. Çünkü, ekonomiyi stabil hale getirme isteği vardır. İktidar, oy kaybı yaşanmasının önüne geçebilmek ve yeniden iktidara gelmek için bozulmuş ekonomik şartlarda bir erken seçime gitme eğiliminde olmaz. Şu anda ekonomik durumu veri aldığımızda, iktidar partisinin erken seçime gitme eğilimi olmayacaktır. Nitekim kendileri de seçim tarihini 2023 olarak belirtiyorlar. Türkiye’de çok keskin politik kutuplaşma nedeniyle muhalefet tarafından ısrarla erken seçim çağrısı yapılıyor. Seçmen bazında baktığımızda ise erken seçim isteyen seçmen, istemeyen seçmene oranla biraz daha fazla. Parlamentodaki aritmetik çoğunluk dikkate alındığında ise erken seçim kararı çıkması, iktidarı oluşturan partiler istemediği müddetçe mümkün değil” ifadelerini kullandı.

“ERKEN SEÇİMDE CUMHURBAŞKANI TEKRAR ADAY OLABİLİR”

Memleket Hareketi öncüsü Muharrem İnce’nin, “Şu an erken seçime gidilirse Recep Tayyip Erdoğan yeniden aday olabilir ama normal süre beklenirse yeniden aday olamaz. Bunca yıl beklediler, 2 yıl daha beklesinler” açıklamasının hatırlatılması üzerine konuşan Prof. Dr. Tanju Tosun, “Türkiye’nin erken seçime gidebilmesi için teknik açıdan parlamentonun erken seçim kararı alması ya da Cumhurbaşkanı’nın ülkeyi erken seçime götürmesi gerekiyor. Bunların dışında muhalefetin anayasal olarak ülkeyi erken seçime götürmesi için yeterli parlamento çoğunluğu bulunmuyor. Anayasa’nın 116’ncı maddesi gereğince, Cumhurbaşkanı’nın seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde süreç işlerse, Cumhurbaşkanı aday olamıyor. Madde 116’da Cumhurbaşkanı’nın ikinci döneminde meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar veriliyorsa Cumhurbaşkanı bir daha aday olabiliyor. Konjonktürde erken seçime gitmek, iktidarın lehine değil. Varsayalım ki, parlamento erken seçim kararı verdi, o zaman Sayın İnce’nin dediği gibi, Cumhurbaşkanı tekrar aday olabilir” dedi.