Uğur Derin Dondurucu
Gazete Yenigün
Son Dakika
Gazete Yenigün
Yenigün

"Sadece fiyat değil umut da düştü"

Menemen-Foça ilçelerinde bu yıl pamuk fiyatlarının girdisi arttığı halde satış fiyatları bir önceki yıla göre düştü. Üreticiler durumdan şikayet ederken, İzmir Ziraat Odası eski Başkanı Çiftçi, "Yaşanan bu durum, fiyatların düşmesi, gelecek yılın pamuk ekim umudunu da vurmuş oldu" dedi

"Sadece fiyat değil umut da düştü"

Geçmiş yıllarda Foça-Menemen ovasının önemli ürünü olan pamuk, son yıllarda girdi maliyetlerinin artmasıyla üreticinin tercihi olmaktan çıktı. Sadece geçen yıla göre bu yıl üretim yaklaşık yüzde 20 oranında düştü. Geçtiğimiz yıl üretici pamuk kilogramını 4 TL'den satarken, bu yıl ortalama 3 TL'den sattığı ifade edildi. Önceki yıla göre satış fiyatı düşerken aynı zamanda girdi maliyetleri de arttı. İzmir Ziraat Mühendisleri eski Başkanı Ferdan Çiftçi, konuya ilişkin çarpıcı bir açıklama yaptı. Geçtiğimiz yıl pamuğun kilogramı 4 TL'den satılınca çiftçinin bu yıl umut beslediğini hatırlatarak, "Geçen yıl, üretici 4 TL fiyatı görünce umut besledi. Bu nedenle ekmeye, umut etmeye başlamıştı; fakat bu yıl ortalama 3.70 TL'den satılıyor. Gübre yaklaşık yüzde100 oranında arttı, elektrik fiyatları, mazot fiyatları gibi çok sayıda kalem de en az iki katı arttı. Ancak üreticinin sattığı fiyat bir önceki yıla göre azaldı. Bu durum sadece bu yıl ile ilgili olmayacak, gelecek yılın umudunu da vurdu bu fiyatlar. Çünkü çiftçi bir yıl boyunca bu hasat dönemini bekliyor. Borçlarını, gelecek yıl ne planlayacağını bu senenin hasadı ile yapıyor. Dolayısıyla bu yıl zarar ederse gelecek yıl da ekmeyecek büyük oranda. Kısacası gelecek yılın umudunu vurdu bu fiyatlar" dedi.

"ÇİFTÇİ TÜCCARIN İNSAFINA BIRAKILDI"

Stratejik ürün olan pamuğun, bu yıl sulama sorunları yaşadığını, iklim değişiliği nedeniyle yağışların orantılı yağmadığını ve dünya genelinde en fazla katma değer yaratan ürün olduğunu hatırlatan Başkan Çiftçi, "Pamuk üreticisi son yıllarda çok zor günler geçiriyor. Maliyetler yüksek. İklim değişikliklerinden dolayı yaşanan olumsuzluklar da üretime yansıyor. Bu yıl geçen yıla göre verim yüzde 20 düşük. Sulamadan kaynaklı sıkıntılar yaşandı. Hastalık ve zararlılar nedeniyle ciddi bir zarar oluştu. Tabii ki hasat dönemine geldik, çiftçi ürününü satacak. Ancak çiftçi, tüccarın insafına bırakılmış durumda. Pamuk fiyatları ilk olarak 4 lira 65 kuruş olarak açıklandı. Oysa şimdi pamukta yüzde 42'lerde olan randımanlar, 36-38'lere çekilmiş durumda. Bu da üreticinin eline geçen parada ciddi bir düşüşe neden oldu. Şimdiki randımanlarla çiftçinin eline geçecek olan para 3 lira 70 kuruş civarında. Bunun üzerine 80 kuruş primini koyduğunuzda, ancak üretim maliyetleri ile başa baş gidiyor. 3 lira 70 kuruş, üreticinin üretim maliyetini karşılamıyor. Üreticinin maliyeti 4 lira civarında" şeklinde ifade etti.

"REKABET ŞANSIMIZ VAR"

Dolar kurundaki yükselişin maliyetleri artırdığını kaydeden Çiftçi, tohum, gübre ve ilaç maliyetlerinin bunun üzerinden şekillendiğini belirterek, dışa bağımlık sorununa dikkat çekti. Çiftçi, "Şu anda yıllık 1 milyon ton pamuk ithal ediyoruz. Bu ithalatın daha fazla derinleşmemesi için önlem almamız gerekiyor. Çiftçiyi korumamız gerekiyor ki hem onu toprağında üretir vaziyette tutalım, bu güzelim tarlalar burada olsun, hem de tekstil sektörümüz bu kadar kaliteli pamuğu kaybetmesin. Ege pamuğu, kalitesi ile ön plana çıkıyor. 2017 verilerine göre, verimde dünyada 3'üncü, üretimde ise 4'üncü sıradayız. Aslında bu verilere baktığımızda, rekabet şansımızın olduğu bir ürün. Bu nedenle pamuk konusunda yaşanan sorunlar dikkat alınmalı"dedi.


MAKİNELİ HASADA DA ZAM GELDİ

Bölgede pamuk üretenler ise pamuk hasadı yapan makineden suya kadar her şeye zam yapıldığını ancak bu yıl fiyatların geçen seneden daha düşük olmasından ötürü gelecek yıl çoğunlukla ekemeyeklerini ileri sürdü. Çiftçilerin borçlu olduğunu hatırlatan pamuk üreticisi Mehmet Er, "Pamuk hasadını yapan makine 1,5 milyon liraydı, şimdi aynı makinenin fiyatı 3 milyon liraya çıktı. Pamuk işi bizim için artık çok maliyetli. Her şeye zam yaptılar ama bizim çıkardığımız ürün geçen yıldan daha düşük fiyata satılıyor. Çiftçi yavaş yavaş cebindeki parayı bitirecek, nereye kadar dayanacak" dedi.

"VERİM KİRLİLİKTEN ETKİLENİYOR"
Mehmet Er, "Bu yıl verim geçen yıla göre yüzde 20 düşük. Tarımda kullandığımız gübre fiyatlarında ciddi artış yaşandı, mazot da aynı şekilde. Maliyetimiz yüksek, verim düşük. Bu yıl çok zor bir yıl" diye konuştu. Yalnızca artan maliyetler değil, çevresel etkenler de üreticinin belini büküyor. Mehmet Er, Gediz Nehri'ne geçtiği yerlerde bulunan fabrikaların atık sularının aktığını ve çiftçinin de tarımsal suyu bu nehirden alarak kullandığı için ürünün veriminin kirlilikten etkilendiğini kaydetti. Er, şunları söyledi: "Tüm bunlar pamukta verimi düşürdü. Menemen'de çiftçilik her yıl biraz daha zorlaşmaya başladı. Umarım önümüzdeki yıl daha iyi bir yıl olur ve çiftçi de kendini toparlar. Çiftçi elindeki ile yetinmeye başladı, gerekli olan ekipmanları bile alamaz duruma geldi"


"EKİPMANLARIN DA MALİYETİ YÜKSELDİ"
Kendisi de çiftçi olan ve aynı zamanda makine ile üreticinin ürününü, ücret karşılığında hasat eden Menemen Ziraat Odası Meclis Başkanı Kerim Çandarlı ise bu yıl havaların çok sıcak olduğunu, bu nedenle ürünlere zarar veren beyaz sinek ile yeşil kurtta bir artış yaşandığını belirtti. Çandarlı, "Yaşanan olumsuzluklar nedeniyle pamukta verim düştü. Girdi maliyetleri çok yüksek. Geçen yıl aldığımız makine parçaları ile bu yıl aldığımız parçalar arasında yüzde 150 kadar fiyat farkı var. Ekipmanların maliyeti yüksek olunca, biz de ürününü topladığımız çiftçiye bunu zam olarak yansıtıyoruz. Toplama ücretlerini artırdık. Geçen yıl pamuğu dekar başına 100 liraya toplarken bu yıl 150 liraya topluyoruz" diye konuştu.

Mehmet Emin AL

Next page

Gazete Yenigün